1 พ.ย. เวลา 02:14 • ความคิดเห็น
🇹🇭 ไทยกลายเป็นบ่อขยะของทุนข้ามชาติ แต่บางคนยังเถียงว่าไม่ใช่ขยะจากจีน ?
คำถามนี้ถูกลบ
ไม่ว่าจะขยะจากชาติไหนๆ มันจะเข้ามาจนทำร้ายแผ่นดินไทยไม่ได้ ถ้าไม่มีคนในชาติโดยเฉพาะคนมีอำนาจหรือเจ้าหน้าที่อำนวยความสะดวกให้ทำได้ หรือทำแล้วไม่เอาผิด
เหตุผลหลักที่โรงงานกำจัด/รีไซเคิลขยะที่มีโลหะหนัก (เช่น e-waste และกากอุตสาหกรรม) ย้ายมาไทย
.
คือการรวมกันของนโยบายต่างประเทศ + ต้นทุน + ช่องโหว่กฎหมายในไทย ดังนี้:
.
• จีนแบนการนำเข้าขยะและกิจกรรมรีไซเคิลอันตราย (National Sword policy ปี 2017–2018):
จีนเคยรับขยะรีไซเคิลเกือบครึ่งโลก พอห้ามนำเข้า ธุรกิจรีไซเคิล (ส่วนใหญ่เป็นทุนจีน) จึงย้ายฐานไปอาเซียน รวมถึงไทย มาเลเซีย และเวียดนาม ไทยจึงกลายเป็นจุดรับและแปรรูปใหม่
.
• ต้นทุนต่ำและการบังคับใช้กฎหมายอ่อน:
ค่าแรงถูก + บทลงโทษต่ำ (เช่น ปรับสูงสุดประมาณ 200,000 บาท ขณะที่กำจัดถูกกฎหมายอาจแพงถึง 50,000–150,000 บาทต่อตัน)
ทำให้การทิ้งเถื่อนหรือดำเนินการแบบไม่มาตรฐานคุ้มค่ากว่า
การผ่อนปรนผังเมืองและ EIA จากคำสั่ง คสช. 4/2559 รวมถึงการตั้งโรงงานขนาดเล็ก (หรือ “โรงงานห้องแถว”) ทำให้ตั้งได้ง่ายในพื้นที่ชุมชน/เกษตร
.
• กำไรสูงจากการสกัดโลหะมีค่า:
e-waste มีทองแดง ทองคำ และโลหะอื่น ๆ ที่สกัดได้กำไรดี ถ้าไม่ต้องลงทุนระบบบำบัดมลพิษเต็มที่ โลหะหนัก (ตะกั่ว แคดเมียม ปรอท อาร์เซนิก) จึงรั่วไหลออกมาบ่อย
.
• ช่องโหว่การนำเข้า:
สำแดงเท็จเป็น “เศษโลหะ” หรือ “สินค้ามือสอง” เพื่อเลี่ยงอนุสัญญาบาเซล
แม้ไทยจะห้ามนำเข้า e-waste ตั้งแต่ราวปี 2020 และเข้มงวดขึ้นในปี 2025 ก็ยังมีลักลอบอยู่
.
ผลที่ตามมาคือปัญหาปนเปื้อนแคดเมียมและโลหะหนักในหลายจังหวัด (สมุทรสาคร ระยอง ชลบุรี ปราจีนบุรี ฯลฯ) จากโรงงานเถื่อนหรือโรงงานที่ดำเนินไม่ตรงใบอนุญาต ซึ่งมักเป็นทุนจีนหรือใช้ nominee
.
ประเทศที่ส่งขยะ (โดยเฉพาะเศษโลหะที่มักปะปน e-waste/ของเสียอันตราย) มาไทยมากที่สุด (เรียงลำดับโดยประมาณจากข้อมูลการค้าล่าสุด 2024–2025):
.
1 สหรัฐอเมริกา — อันดับ 1 ชัดเจน ทั้งเศษอะลูมิเนียม ทองแดง และเหล็ก (มูลค่าหลักร้อยล้านดอลลาร์ต่อปีต่อประเภท ปริมาณหลักแสนตัน) และเป็นแหล่งหลักของ e-waste ผิดกฎหมายตามรายงาน Basel Action Network (BAN) ที่เรียกว่า “hidden tsunami” ของขยะอิเล็กทรอนิกส์สหรัฐไปอาเซียน
.
2 สหภาพยุโรป / ประเทศยุโรป (เยอรมนี อังกฤษ อิตาลี เนเธอร์แลนด์ ฯลฯ รวมกัน) — อันดับ 2
.
3 ออสเตรเลีย
4 ญี่ปุ่น
5 ประเทศอื่น ๆ เช่น แคนาดา ฮ่องกง เกาหลีใต้ บราซิล ฯลฯ
.
ข้อมูลเสริม:
ไทยนำเข้าเศษโลหะถูกกฎหมายในช่วง 3 ปีล่าสุด (ราวปี 2567–2569) รวมประมาณ 7.82 ล้านตัน มูลค่ากว่า 213,000 ล้านบาท (เกือบ 400,000 ตู้คอนเทนเนอร์)
โดยเศษเหล็ก อะลูมิเนียม และทองแดงเป็นหลัก สหรัฐนำหน้าในหลายประเภทอย่างชัดเจนสำหรับ e-waste โดยตรง
ปริมาณทางการมักต่ำเพราะส่วนใหญ่ลักลอบและสำแดงเป็นเศษโลหะ แต่มีรายงานว่าปริมาณเพิ่มขึ้นอย่างมากหลังจีนแบน (จากหลักพันตันต่อปีก่อนปี 2017 เป็นหลายหมื่นตัน) และแหล่งหลักคือสหรัฐกับยุโรป
.
สรุปสั้น ๆ:
โรงงานย้ายมาเพราะจีนปิดประตู + ไทยยังมีต้นทุนต่ำและช่องโหว่ ทำให้กำไรจากการสกัดโลหะคุ้มค่ากว่าการทำถูกกฎหมาย
.
ขณะที่สหรัฐเป็นประเทศที่ส่งเศษโลหะและขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่เกี่ยวข้องมาไทยมากที่สุด ตามด้วยยุโรป ออสเตรเลีย และญี่ปุ่น
.
ปัจจุบันไทยกำลังเข้มงวดขึ้นด้วยการตรวจตู้สินค้ามากขึ้น ยึดของ และส่งกลับประเทศต้นทาง
.
ข้อมูลอ้างอิงจากรายงานสื่อไทย-ต่างประเทศ ข้อมูลการค้า (WITS/World Bank) และองค์กรอย่าง BAN/EARTH Thailand ปริมาณและอันดับอาจแตกต่างกันตามประเภทขยะและปีที่เก็บข้อมูล รวมถึงส่วนที่ลักลอบซึ่งยากต่อการนับครบ
.
สรุปข่าว 2 แกนนำต้านขยะพิษภาคตะวันออกถูกลงขันตั้งค่าหัว
🔴 จีน: อดีตโรงงานรีไซเคิลของโลก
:
1- ในอดีต จีนเคยเป็นศูนย์กลางรับซื้อขยะอุตสาหกรรมจากทั่วโลก เช่น ขยะอิเล็กทรอนิกส์ ขยะพลาสติก เพื่อนำมารีไซเคิล ทำให้ในจีนมีโรงงานรีไซเคิลจำนวนมาก จนได้รับฉายา “โรงงานรีไซเคิลของโลก”
.
2- โดยส่วนใหญ่จีนจะรับซื้อขยะจากยุโรป อเมริกา ออสเตรเลีย และญี่ปุ่น ประเทศร่ำรวยเหล่านี้สร้างขยะอุตสาหกรรมเยอะมาก แต่ประเทศของเขามีกฎหมายสิ่งแวดล้อมที่เข้มงวด ค่าแรงก็สูง ทำให้การกำจัดขยะมีต้นทุนสูง จึงเลือกส่งออกไปจีนแทน
.
🔴 นโยบายลงดาบ…ปิดประตูโรงงานรีไซเคิล
:
3- แต่เนื่องจากขาดการควบคุมที่มีประสิทธิภาพ โรงงานรีไซเคิลเหล่านี้จึงสร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของคนจีนอย่างร้ายแรง
.
4- ในปี พ.ศ. 2561 รัฐบาลจีนจึงประกาศ “นโยบายลงดาบแห่งชาติ” (National Sword) แบนการนำเข้าขยะอุตสาหกรรมแทบทั้งหมด เพื่อปกป้องสิ่งแวดล้อมและประชาชนของตัวเอง
.
5- โรงงานรีไซเคิลจำนวนมากในจีนเลยต้องปิดตัว นายทุนจีนจึงมองหาประเทศอื่นเพื่อย้ายฐานการผลิต โดยประเทศนั้นจะต้องมีต้นทุนต่ำ มีกฎหมายอ่อนแอ และมีข้าราชการทุจริต ที่ไหนดีน้าาาา ??
.
🔴 จุดเปลี่ยนของประเทศไทย
:
6- พอดิบพอดีกับที่ในปี 2561 ไทยได้จัดตั้ง “เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC)” ทำให้ภาคตะวันออกของไทยกลายเป็นที่ตั้งโรงงานอุตสาหกรรมจำนวนมาก โดยเฉพาะในพื้นที่ฉะเชิงเทรา, ชลบุรี, ระยอง, ปราจีนบุรี
.
7- เมื่อมีโรงงานก็ย่อมมี “กากอุตสาหกรรม” เกิดขึ้น เช่น สารเคมีอันตราย โลหะหนัก ขยะอิเล็กทรอนิกส์ ขยะพลาสติก สิ่งปฏิกูล ฯลฯ ซึ่งต่อจากนี้จะเรียกรวมกันว่า “ขยะพิษ” นะคะ
.
8- โดยปกติแล้ว โรงงานอุตสาหกรรมจะจ้างบริษัทบำบัดหรือทำลายขยะพิษอย่างถูกต้อง เพื่อป้องกันการปนเปื้อนสู่สิ่งแวดล้อม แต่กระบวนการดังกล่าวมีต้นทุนสูงมาก
.
9- มันเลยไปสบช่องให้พวกทุนจีนหลั่งไหลเข้ามาตั้งโรงงานรีไซเคิลในไทย โดยเฉพาะในภาคตะวันออก พร้อมเสนอค่าบริการกำจัดขยะพิษในราคาถูก
.
10- โดยโรงงานรีไซเคิลเหล่านี้มักจ้างคนไทยมาเป็นนอมินีถือหุ้น 51% และจดทะเบียนเป็นกิจการประเภทอื่นบังหน้า เช่น โรงหลอมโลหะ โรงบดพลาสติก หรือคลังสินค้า เพื่อหลีกเลี่ยงการตรวจสอบที่เข้มงวดของภาครัฐ
.
11- และโรงงานรีไซเคิลเถื่อนพวกนี้เค้าไม่ได้จ้างแรงงานไทยนะ เค้าเอาคนของตัวเองมาจากจีน และจ้างแรงงานจากประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ลาว พม่า กัมพูชา ส่วนสินค้าที่รีไซเคิลแล้วก็ส่งกลับไปขายในจีน เลยกลายเป็น “โรงงาน 0 เหรียญ” คือนำรายได้เข้าไทย 0 บาทนั่นเอง
.
🔴 ลักลอบนำเข้าขยะพิษข้ามชาติ
:
12- สิ่งที่น่ากังวลยิ่งกว่าคือ โรงงานรีไซเคิลเถื่อนพวกนี้ยังลักลอบนำเข้าขยะพิษจากต่างประเทศด้วย ทั้งจากยุโรป อเมริกา ออสเตรเลีย และญี่ปุ่น
.
13- แล้วขยะพิษพวกนี้ผ่านด่านศุลกากรไทยมาได้อย่างไร ? มีหลายวิธีค่ะ เช่น ติดสินบนข้าราชการไทย หรือไม่ก็ “สำแดงเท็จ” คือติดฉลากตู้คอนเทนเนอร์ว่าเป็นวัสดุรีไซเคิลบ้าง สินค้ามือสองบ้าง แต่ที่จริงเป็นขยะพิษ
.
🔴 ไม่เคยตกเป็นเมืองขึ้นใคร แต่ใกล้ตกเป็น “อาณานิคมขยะ”
:
14- และที่เลวร้ายที่สุดคือ โรงงานรีไซเคิลเถื่อนพวกนี้ไม่ได้กำจัดขยะพิษตามมาตรฐาน เพราะต้นทุนสูง จึงใช้วิธีเผาในลานกลางแจ้ง, แอบเอาไปฝังกลบในไร่นาหรือที่ดินของชาวบ้าน, จ้างรถบรรทุกเอาไปเททิ้งในบ่อดินเก่า หรือทิ้งลงแหล่งน้ำ
.
15- ซึ่งการจะเอาขยะพิษไปทิ้งตามที่ดินชาวบ้านได้ก็ต้องมีคนในพื้นที่เป็น “นายหน้า” คอยหาที่ดินลับตาคนให้ เลยกลายเป็นผลประโยชน์ร่วมกันระหว่างทุนจีนกับผู้มีอิทธิพลในท้องถิ่นของไทย
.
16- ผลที่ตามมาคือ การปนเปื้อนของสารพิษในดิน ในแหล่งน้ำ พื้นที่เกษตร และส่งผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน แบบที่จีนเคยโดนนั่นแหละ
.
17- ที่จริงการลักลอบทิ้งขยะพิษเป็นปัญหาในไทยมานานแล้ว แต่การทะลักเข้ามาของทุนจีนในปี 2561 กลายเป็นจุดเปลี่ยนที่ยกระดับปัญหานี้สู่ขั้นวิกฤต มีขยะพิษข้ามชาติหลั่งไหลเข้ามามหาศาล เปลี่ยนภาคตะวันออกให้กลายเป็น "สุสานขยะพิษ" และผลักให้ไทยกลายเป็น "อาณานิคมขยะ" ของประเทศร่ำรวยโดยไม่รู้ตัว
.
🔴 ลงขันตั้งค่าหัว 2 แกนนำ
:
18- เมื่อประชาชนได้รับความเดือดร้อน แต่พึ่งพารัฐไม่ได้ ชาวบ้านจึงต้องลุกขึ้นสู้ด้วยตัวเอง จนเกิดเป็นเครือข่ายภาคประชาชนและ “แกนนำต้านขยะพิษภาคตะวันออก“
.
19- แกนนำคนสำคัญ 2 คน ที่กำลังตกเป็นข่าวตอนนี้ คือ
◾️ พี่แหลม - สุนทร คมคาย อายุ 52 ปี ชาวปราจีนบุรี
◾️ สุเมธ เหรียญพงษ์นาม อายุ 54 ปี ชาวปราจีนบุรี
.
20- พวกเขาทำทุกอย่างที่รัฐไม่ทำ เช่น ลงพื้นที่ตรวจสอบจุดลักลอบทิ้งขยะพิษ, สะกดรอยตามรถบรรทุก, สุ่มเก็บตัวอย่างน้ำและดินไปตรวจหาสารเคมี, ล่ารายชื่อ, ร้องหน่วยงานรัฐ, เปิดโปงเครือข่ายโรงงานเถื่อนและทุนเทา
.
21- การต่อสู้ของพวกเขาไปขัดผลประโยชน์ของขบวนการที่มีมูลค่านับหมื่นล้านบาทเข้า นายทุนและผู้มีอิทธิพลจึงคุกคาม 2 แกนนำด้วยวิธีต่าง ๆ เช่น โทรขู่ ฟ้องปิดปากเรียกค่าเสียหายหลายสิบล้าน ส่งรถยนต์ปริศนาไปซุ่มหน้าบ้าน สะกดรอยตาม มีคนอ้างตัวเป็นทหารมาขอเจรจาถึงในบ้าน หรือแม้แต่วางยาสุนัข
.
22- และล่าสุดพบเบาะแสว่า มีการร่วมกัน “ลงขัน” เพื่อสังหารแกนนำทั้งสองโดยตั้งค่าหัวคนละ 2 ล้านบาท นับว่าอุกอาจยิ่งนัก
.
23- ตอนนี้หลายฝ่ายจึงออกมาเรียกร้องให้รัฐบาลสั่งปิดโรงงานรีไซเคิลเถื่อน กวาดล้างทุนนอมินีอย่างจริงจัง และร้องขอให้สำนักงานตำรวจแห่งชาติเร่งสืบสวนและคุ้มครองความปลอดภัยให้ 2 แกนนำกับครอบครัวโดยเร่งด่วน
.
คำถามคือ
รัฐไทยเห็นภัยคุกคามนี้ เหมือนที่จีนเห็นหรือไม่
และสุดท้าย
เหตุใดแหล่งผลิตอาหารของประชาชนจึงต้องถูกเปลี่ยนให้กลายเป็นพื้นที่รองรับขยะพิษ ทั้งที่ทรัพยากรเหล่านี้มีคุณค่าต่อความมั่นคงทางอาหารและคุณภาพชีวิตของคนในท้องถิ่นมากกว่า?
.
“ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว” ยังใช้เรียกประเทศไทยได้หรือไม่
.
ประชาชนยังเชื่อมั่นว่ารัฐทำเพื่อประชาชนได้อยู่รึเปล่า
.
โฆษณา