🦷 ไม่ต้องกรอฟัน! เจลโปรตีนใหม่เลียนแบบฟันน้ำนม อาจสร้างเคลือบฟันใหม่ได้ใน 7 วัน
เสียง “กรอฟัน” ที่แหลมเล็ก คือหนึ่งในเสียงที่น่าหวาดหวั่นที่สุดในชีวิตของพวกเราหลายคน มันคือสัญญาณว่า เคลือบฟัน (Enamel) ของคุณได้พังทลายลงแล้ว
เคลือบฟันคือชั้นนอกสุดที่แข็งและเงางาม ทำหน้าที่เป็น “เกราะ” ปกป้องชั้นในที่บอบบางของฟันจากกรด, แบคทีเรีย และการสึกหรอ “เคลือบฟันคือแนวป้องกันด่านแรก เมื่อแนวป้องกันนี้เริ่มพังทลาย ฟันผุก็จะเร่งความเร็วขึ้น” อัลวาโร มาตา (Alvaro Mata) จากมหาวิทยาลัยนอตทิงแฮม สหราชอาณาจักร กล่าว
และปัญหาที่ใหญ่ที่สุดก็คือ... เคลือบฟันไม่สามารถสร้างขึ้นใหม่เองได้ตามธรรมชาติ การรักษาในปัจจุบันอย่างการเคลือบฟลูออไรด์ ทำได้เพียง “หยุดยั้ง” ไม่ให้สถานการณ์แย่ลงเท่านั้น
แต่จะเกิดอะไรขึ้น ถ้าเราสามารถ “สร้าง” เคลือบฟันที่เสียหายขึ้นมาใหม่ได้?
🍼 ย้อนวัยให้ฟัน ด้วยโปรตีนจากวัยเด็ก
ELR fibril formation and mineralisation capacity.
เพื่อค้นหาทางออก ทีมของมาตาได้พัฒนา “เจล” ชนิดพิเศษขึ้นมา โดยมีส่วนผสมหลักคือโปรตีนที่ถูกดัดแปลงพันธุกรรม ให้ทำหน้าที่เลียนแบบอะเมโลจีนิน (Amelogenin)
อะเมโลจีนิน คือโปรตีนสำคัญที่ร่างกายเราใช้ในการ “นำทาง” การเจริญเติบโตของเคลือบฟันในขณะที่เรายังเป็นทารก... พูดง่ายๆ ก็คือ ทีมวิจัยได้สร้าง “พิมพ์เขียว” ของการสร้างฟันในวัยเด็กขึ้นมาใหม่นั่นเอง
📊 ผลลัพธ์ที่น่าทึ่งในห้องทดลอง
ทีมวิจัยได้ทดลองทาเจลนี้ลงบนฟันของมนุษย์จริงๆ (ที่ได้รับบริจาค) ภายใต้กล้องจุลทรรศน์ ในสารละลายที่มีแคลเซียม และ ฟอสเฟต ซึ่งเป็นส่วนประกอบหลักของเคลือบฟัน
ผลลัพธ์ที่ได้:
- ●เจลสามารถสร้างชั้นเคลือบบางๆ แต่แข็งแกร่ง ที่เกาะติดอยู่บนฟันได้นานหลายสัปดาห์ แม้จะผ่านการแปรงฟันก็ตาม
- ●มันสามารถอุดรูและรอยแตกเล็กๆ ทำหน้าที่เป็น “นั่งร้าน” ให้แคลเซียมและฟอสเฟตเข้ามาจับตัว และส่งเสริมการเติบโตของผลึกเคลือบฟันใหม่
- ●มันสามารถสร้างเคลือบฟันใหม่ได้ แม้ในบริเวณที่เสียหายลึกจนถึงชั้นเนื้อฟัน (dentine)
🔧 ไม่ใช่แค่การ “เคลือบ” แต่มันคือการ “สร้างใหม่”
“เจลนี้สามารถสร้างผลึกที่เติบโตแบบ ‘Epitaxially’ ได้” มาตากล่าว “ซึ่งหมายความว่ามันมีการจัดเรียงตัวทางผลึกใน ทิศทางเดียวกันเป๊ะ กับเคลือบฟันเดิมที่มีอยู่”
Assessment of performance after common physical and chemical insults.
มันไม่ใช่แค่การเอาอะไรมา “แปะ” หรือ “เคลือบ” ทับไว้ แต่เป็นการ “สร้างใหม่” ที่ผสานรวมเข้าเป็นเนื้อเดียวกับโครงสร้างตามธรรมชาติของฟัน ทำให้ได้เคลือบฟันใหม่ที่มีคุณสมบัติเหมือนของเดิมทุกประการ และชั้นเคลือบฟันใหม่นี้สามารถหนาขึ้นได้ถึง 10 ไมโครเมตร ภายในเวลาเพียง 7 วัน!
ที่น่าตื่นเต้นไปกว่านั้น... กระบวนการนี้ยังคงทำงานได้ผล แม้จะใช้ “น้ำลาย” ของมนุษย์ (ที่ได้รับบริจาค) ซึ่งมีแคลเซียมและฟอสเฟตอยู่ตามธรรมชาติเป็นแหล่งวัตถุดิบ
🏡 ความหวังครั้งใหญ่ของสาธารณสุขไทย
สำหรับประเทศไทยที่ยังคงเผชิญกับปัญหาฟันผุ ซึ่งเป็นหนึ่งในปัญหาสาธารณสุขอันดับต้นๆ ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ การค้นพบทางทันตกรรมล่าสุดถือเป็นความหวังครั้งใหญ่ที่สุดในรอบหลายสิบปี
ลองจินตนาการถึงอนาคตที่การรักษาฟันผุระยะเริ่มต้นไม่จำเป็นต้องพึ่งเสียงกรอฟันที่หลายคนหวาดกลัวอีกต่อไป แต่สามารถทำได้ง่ายๆ ด้วยการ “ทาเจล” ที่คลินิกทันตกรรม หรือแม้กระทั่งการใช้ยาสีฟันสูตรพิเศษที่บ้าน ซึ่งมีคุณสมบัติในการ “สร้าง” เคลือบฟันที่สึกหรอให้กลับมาแข็งแรงได้ทุกวัน
นี่คือก้าวสำคัญที่จะเปลี่ยนแนวทางการดูแลสุขภาพช่องปากจากการ “ซ่อมแซม” ไปสู่การ “ฟื้นฟู” อย่างแท้จริง และที่สำคัญ การทดลองทางคลินิกในมนุษย์มีกำหนดเริ่มต้นในต้นปีหน้า ซึ่งอาจเป็นจุดเปลี่ยนครั้งใหญ่ของวงการทันตกรรมทั่วโลก
🎯 สรุปประเด็นสำคัญ
✅ ลาก่อนการอุดฟัน?: นักวิทย์พัฒนาเจลโปรตีนที่เลียนแบบกลไกการสร้างฟันในวัยทารก ซึ่งอาจช่วย “สร้าง” เคลือบฟันขึ้นมาใหม่ได้
✅ ไม่ใช่แค่เคลือบ แต่คือการสร้างใหม่: เจลนี้ทำหน้าที่เป็น “นั่งร้าน” ให้แคลเซียมและฟอสเฟต (ที่พบได้ในน้ำลาย) เข้ามาสร้างผลึกเคลือบฟันใหม่ ที่จัดเรียงตัวเป็นเนื้อเดียวกับฟันเดิม
✅ เห็นผลใน 7 วัน: การทดลองในห้องแล็บแสดงให้เห็นว่าสามารถสร้างชั้นเคลือบฟันใหม่ที่แข็งแกร่งได้ภายในหนึ่งสัปดาห์
✅ ใกล้ความจริง: การทดลองทางคลินิกในมนุษย์มีกำหนดจะเริ่มต้นในต้นปีหน้า (2026)
💬 แล้วคุณล่ะครับ...
ถ้าเทคโนโลยี “ปลูกเคลือบฟัน” นี้สำเร็จ... คุณคิดว่ามันจะเปลี่ยนทัศนคติและความกลัวที่ผู้คนมีต่อ “การไปหาหมอฟัน” ไปได้มากน้อยแค่ไหนครับ?
🔎 แหล่งอ้างอิง
1. Hasan, A., et al. (2025). Biomimetic supramolecular protein matrix restores structure and properties of human dental enamel. Nature Communications. https://doi.org/g986fj
🙏 ถึงผู้อ่านทุกท่าน
หากคุณชื่นชอบและเห็นคุณค่าของงานที่ผมทำ การสนับสนุนเล็กๆ น้อยๆ จากคุณจะเป็นพลังสำคัญอย่างยิ่ง เปรียบเสมือน 'ค่ากาแฟ' ที่ช่วยต่อลมหายใจ และทำให้ผมสามารถเดินหน้าสร้างสรรค์ผลงานคุณภาพต่อไปได้ เพื่อให้พื้นที่แห่งการเรียนรู้ของเรายังคงอยู่
ผมหวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะได้รับความเมตตาจากทุกท่าน เพื่อให้เพจนี้ได้เดินต่อไปครับ
Link สนับสนุนค่ากาแฟ [https://ezdn.app/witlyofficial]
ดูเพิ่มเติมในซีรีส์
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
