12 ม.ค. เวลา 16:49 • ประวัติศาสตร์

อักษรฟีนิเชียน 3,000​ ปีก่อน​ กรีก โรมัน​ คล้ายอักษร​หยางเสา​ ประเทศ​จีน​ เมื่อ​ 6,000​ ปีก่อน​

อักษรฟีนิเชียนเป็นระบบอักษรพยัญชนะที่สร้างขึ้นโดยชาวฟีนิเชียน​ เมื่อ​ 3,000​ ปีก่อน​ [1,000 ปีก่อนคริสตกาล]​ ตรงกับสมัย​ราชวงศ์​โจวของประเทศ​จีน, อักษรฟีนิเชียนเคยเชื่อว่า​
มีการผสมผสานอักษรภาพอียิปต์โบราณและอักษรลิ่มสุเมเรียน ประกอบด้วยตัวอักษร 22 ตัวและไม่มีสัญลักษณ์สระ การออกเสียงขึ้นอยู่กับบริบทระบบนี้แพร่กระจายไปทางตะวันตกสู่กรีซผ่านทางการค้าในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ซึ่งชาวกรีกได้เพิ่มสระเพื่อสร้างอักษรกรีก และพัฒนาไปทางตะวันออกเป็นอักษรอะราเมอิก ซึ่งก่อให้เกิดอักษรอาหรับ ฮิบรู และอักษรอื่นๆ
2
ศิลาจารึกอักษรลิ่มดั้งเดิมเมโสโปเตเมีย​ เทียบกับ​ภาษา​อังกฤษ​ปัจจุบัน​ ดูแตกต่าง​สิ้นเชิง​
1
ศิลาจารึกอักษรลิ่มดั้งเดิมเมโสโปเตเมีย ปัจจุบันบาบิโลนไม่สามารถพบได้บนแผนที่โลก และไม่มีการสืบทอด และอักษรลิ่มแตกต่างจากอักษรอังกฤษอย่างเด่นชัด
อักษร​รูปภาพ​อียิปต์​โบราณ​
อักษรรูปภาพอียิปต์โบราณ เทียบกับภาษาอังกฤษปัจจุบัน มีความแตกต่างอย่างสิ้นเชิง
อักษร​ฟีนีเซีย​น​ ถูกกล่าวอ้างว่า​
"A" แทนหัววัว
"B" แทนบ้านหรือลานบ้าน
"C" และ "G" แทนไม้ฉาก ของช่างไม้
"D" แทนประตู
"E" แทนคนยกมือขึ้นและตะโกน "F," "V," และ "Y" แทนไม้หรือที่รองรับ
"H" แทนม้วนเส้นใยป่าน
"I" แทนมือที่ยื่นออกไป
"K" แทนมือ
"M" แทนน้ำ
"N" แทนงู
"O" แทนตา
"P" แทนปาก
"Q" แทนห่วงเชือก
"R" แทนหัวคน
"S" และ "X" แทนเนินเขาหรือปลา
"T" แทนไม้กางเขนแนวตั้ง
" Z" แทนเหล็กงัดหรือลูกศร
#นฤพนธ์​ เพ็งอ้น​
แปล​เรียบ​เรีย​งและ​ตีความ​
อักษร​หยางเสา​ ประเทศ​จีน​ 6,000​ ปีก่อน​ มีตัวอักษร​จารึก​ลงบนภาชนะ​เซรามิก​ X, T, Y, V, K, F, ตัวเลข​ 1, 2, 3 เป็นต้นแบบของอักษร​และเลขโรมัน​ ซึ่ง​มีหลักฐาน​สำคัญ​ เมื่อ​ 2.1 พันปี​ก่อน​ [114 ปีก่อนคริสศักราช]​ รัชสมัย​ของจักรพรรดิฮั่นอู่ตี้ ราชวงศ์ฮั่น (Han Dynasty),​ ประเทศ​จีน​ส่งสินค้า​ผ้าไหม เครื่องเซรามิกโบราณ​ก่อน​ราชวงศ์​ฮั่น​ หยก กระดองเต่า แลกกับเงินตราและพรมเปอร์เซีย, ทองคำกับอาณาจักรแบกเตรีย​ เพื่อ​ส่งต่อไปกรุงโรม​​
#นฤพนธ์​ เพ็งอ้น​ ผู้เขียน​
แปล​เรียบ​เรีย​งและ​ตีความ​
อักษรหยางเสา ประเทศจีน 6,000 ปีก่อน เปรียบเทียบกับอักษรโรมันและอังกฤษและตัวเลขโรมัน ในปัจจุบัน
ตัวเลข​ 1,2,3 อักษร​หยางเสา​ ประเทศ​จีน​ เมื่อ​ 6,000​ ปีก่อน​ เปรียบเทียบ​กับ​ ตัวเลขโรมัน​ เลข​ 7 เครื่อง​หมาย​ + - และ​ “อักษรกรีกโบราณ” Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Χ Ψ โดยชาวกรีกนำอักษรฟินิเชียน (สันนิษฐาน​ว่านำมาจากการค้าขายเครื่อง​เซรามิก​หยางเสา​ ประเทศ​จีน​ ผ่านราชวงศ์​ชาง เมื่อ​ 3,300​ -​ 3,000​ ปีก่อน​) มาดัดแปลงเป็นภาษากรีก​ เมื่อประมาณ 800 ปีก่อนคริสตกาล
#นฤพนธ์​ เพ็งอ้น​ ผู้เขียน,
แปล​เรียบ​เรีย​งและ​ตีความ​
1
อักษรหยางเสา ประเทศจีน 6,000 ปีก่อน ตัวเลข 1,2,3, อักษร L, P, D, K, X, Z เปรียบเทียบกับ ตัวเลขและอักษรโรมัน, อักษรอังกฤษในปัจจุบัน
งานเขียนอักษร​บนเครื่อง​เซรามิก​หม่าเจียเหยา​ กานซู​ ประเทศ​จีน​ 4,000​ -​5,000​ปีก่อน​ เทียบกับ​“อักษรกรีกโบราณ” ΑΒΓΔΕΖΗΘΙΛΜΝΞΟΠΡΣΤΥΧΨ
#นฤพนธ์​ เพ็งอ้น​
แปล​เรียบ​เรีย​งและ​ตีความ​
งานเขียนอักษรบนเครื่องเซรามิกหม่าเจียเหยา กานซู ประเทศจีน 4,000 -5,000ปีก่อน เทียบกับ“อักษรกรีกโบราณ” ΑΒΓΔΕΖΗΘΙΛΜΝΞΟΠΡΣΤΥΧΨ
จารึก​อักษร​สำริดหลี่กุย 3,100​ ปีก่อน​
หรือ​จารึก​อักษรสำริด​อู๋หวังเจิ้งซ่างกุย เกิดก่อนอักษร​ฟีนีเซีย​
นานนับร้อยปี​
จารึก​อักษรสำริด​อู๋หวังเจิ้งซ่างกุย​ 3,100​ ปีก่อน​ ขุดพบในเมืองหลินถง มณฑลฉานซี จารึก 32 ตัวอักษร สี่บรรทัดอยู่ด้านในก้น จารึกนั้นอ่านว่า: "(พระเจ้าอู่) พิชิตราชวงศ์ชาง ในวันที่แปดของปีเจียจื่อ ปีติง และเอาชนะราชวงศ์ชางที่ครองอำนาจมานาน [1,046 ก่อนคริสตกาล]​ในวันซินเว่ย พระมหากษัตริย์ประทับอยู่ที่หลานซือ และพระราชทานเครื่องราชอิสริยยศแก่ขุนนางหลี่จิน เครื่องราชอิสริยยศนี้ถูกนำไปทำเป็นภาชนะอันล้ำค่าสำหรับบรรพบุรุษตันกง"
#นฤพนธ์​ ​เพ็งอ้น​
แปล​เรียบ​เรีย​งและ​ตีความ​
จารึกหลี่กุย 3,100 ปีก่อน จารึก 32 ตัวอักษร สี่บรรทัดอยู่ด้านในก้น จารึกนั้นอ่านว่า: "(พระเจ้าอู่) พิชิตราชวงศ์ชาง ในวันที่แปดของปีเจียจื่อ ปีติง และเอาชนะราชวงศ์ชางที่ครองอำนาจมานาน ในวันซินเว่ย พระมหากษัตริย์ประทับอยู่ที่หลานซือ และพระราชทานเครื่องราชอิสริยยศแก่ขุนนางหลี่จิน เครื่องราชอิสริยยศนี้ถูกนำไปทำเป็นภาชนะอันล้ำค่าสำหรับบรรพบุรุษตันกง"
จารึกสำริดสมัยราชวงศ์โจว​ 1046​ -​ 771 ปีก่อนคริสตกาล
จารึกสำริด ราชวงศ์โจวตะวันตก1,046 ปีก่อนคริสตกาล - 771 ปีก่อนคริสตกาล
​จารึกสำริดสมัยราชวงศ์โจว​ 1046​ -​ 771 ปีก่อนคริสตกาล เทียบกับอักษร​กรีก​ โรมัน
#นฤพนธ์​เพ็งอ้น.ผู้เขียน​
แปล​เรียบ​เรีย​งและ​ตีความ​
จารึกสำริดสมัยราชวงศ์โจว 1046 - 771 ปีก่อนคริสตกาล
จารึกอักษร​กรีกบนภาชนะ​เซรามิก​ คล้ายจารึก​อักษร​ภาชนะเซรามิก​หยางเสา
#นฤพนธ์​เพ็งอ้น​ ผู้เขียน​
แปล​เรียบ​เรีย​งและ​ตีความ​
อักษรกรีกบน ภาชนะ ดินเผาแบบภาพดำพร้อมตัวอักษรระหว่าง 2,700 - 2,500 ปีก่อนศตวรรษที่ 7 ถึง 5 ก่อนคริสต์ศักราช
เส้นทางการค้าทางทะเล ระหว่างจีนฮั่น สุวรรณภูมิ​อินเดียใต้ และโรมันยุโรปใต้​ เมื่อ 2,130 ปีก่อน
#หมายเหตุ
ประวัติศาสตร์​ของ​อินเดีย​ใต้​
#การใช้อักษรพราหมี เริ่มต้นเมื่อศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสต์ศักราช หรือ 2,275​ ปีก่อน
เป็นต้นกำเนิดของระบบการเขียนทั้งหมดในเอเชียใต้
#ดังนั้น สมัยพุทธกาลจึงยังไม่พบว่ามีจารึกอักษร
2,127​ ปีก่อน​ [102 ปีก่อนคริสตกาล]​ ​ชาวจีนได้กลายเป็นชนชาติหลักที่เข้าควบคุมเส้นทางสายไหมไปจนถึงหุบเขาเฟอร์กานา​ โดยมีโอเอซิสตุนหวง (Dunhuang Oasis) เป็นศุลกากรหลักของจีน คนในท้องถิ่นที่ซื้อของกับพ่อค้าก็จะออกเดินทางไปยังพื้นที่อื่น และขายของที่ซื้อมาให้กับพ่อค้าในพื้นที่นั้นต่อไปเป็นทอด​ จากอิรัก​ถึง​โรมัน​
1
ปโตเลมี นักภูมิศาสตร์ชาวอียิปต์​ เมื่อ​ 1,800​ ปีก่อน​ ตรงกับยุคสามก๊ก​ ประเทศ​จีน​ 1,780 ปีก่อน​ [ค.ศ. 220-280] ,
ปโตเลมี กล่าวถึง หอคอยหิน ซึ่งใช้ระบุตำแหน่งกึ่งกลางระหว่างดินแดนตะวันออกและดินแดนตะวันตก​
[จุดกึ่งกลางของเส้นทางสายไหม]
คือเขตปกครองตนเองทักซ์คอร์กาน (Taxkorgan)
ในคัชการ์ จุดที่มีพ่อค้ามากมายจากทั่วเอเชียกลางมารอซื้อขายแลกเปลี่ยนสินค้ากัน รวมไปถึงพ่อค้าชาวซอกเดีย (Sogdian) พ่อค้าคนกลางระหว่างจีนและดินแดนตะวันตก
#นฤพนธ์​ เพ็งอ้น​
แปล​เรียบ​เรีย​งและ​ตีความ​
53 ปีก่อนคริสตกาล นักธนูชาวพาร์เธียเอาชนะกองทหารโรมันได้อย่างราบคาบในยุทธการที่คาร์แร (Battle of Carrhae) ซึ่งเกิดขึ้นในพื้นที่ของประเทศตุรกีในปัจจุบัน ตรงกับ​
ราชวงศ์​ฮั่น​ ประเทศ​จีน​
ก่อนจะเริ่มการสู้รบ ภาพอันกล้าหาญและสวยงามของกองทัพชาวพาร์เธียที่มีธงรบสีสดจากผ้าไหมจีนโบกสะบัดอยู่
หนึ่งศตวรรษต่อจากนั้น ผ้าไหมกลายเป็นสิ่งที่ได้รับความนิยมแพร่หลายไปทั่วทั้งจักรวรรดิโรมัน
#นฤพนธ์​ เพ็งอ้น​
แปล​เรียบ​เรีย​งและ​ตีความ​
ค.ศ. 220 ภายหลังราชวงศ์ฮั่นสิ้นสุดลง​ ต่อด้วยยุค​สามก๊ก​ 1,780​ ปีก่อน ประเทศจีนต้องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองจาก​ 5 ชนเผ่าภาคเหนือ​ เกิดการแบ่งแยกเหนือ-ใต้​ เป็นเวลาหลายศตวรรษ​ [การเข้ามาปกครอง​ลุ่มน้ำเหลือง​ ของ​ 5 ชนเผ่า​ ส่วนจีนฮั่นปกครองฝ่ายใต้
มี​แม่น้ำแยง​ซี​คั่นกลาง
เกิดยุค​ 5 ราชวงศ์​เหนือ​-ใต้]
การผูกขาดผ้าไหมของราชวงศ์ฮั่นก็ได้สิ้นสุดลง หนอนไหมที่ชาวฮั่นเลี้ยงดูมาอย่างระมัดระวังและกระบวนการลับในการผลิตผ้าไหมเริ่มปรากฏให้เห็นได้ตามที่ต่าง ๆ นอกประเทศจีน ในศตวรรษที่ 6 แม้แต่ชาวโรมันเองก็ได้รับวัตถุดิบในการผลิตผ้าไหมด้วยตนเองมาจากหนอนไหมที่จักรพรรดิยุสตินิอานุสลักลอบนำกลับมายังประเทศได้สำเร็จ​ [จึงมิแปลก​ หากชาวโรมัน​ จะรับอักษร​ฟี​นีเซีย​น​ และเพิ่มตัวอักษร​ จากการค้าเซรามิก​และผ้าไหม ซึ่งมีลายเขียนตัวอักษร​เซรามิกหยางเสา​ ประเทศ​จีน]
#นฤพนธ์​ เพ็งอ้น​
แปล​เรียบ​เรีย​งและ​ตีความ​
ยุคคลาสสิกตอนปลาย (Late Antiquity) ซึ่งเป็นช่วงที่ จักรวรรดิโรมัน กำลังอ่อนแอลงและเข้าสู่ภาวะวิกฤต (Crisis of the Third Century) อักษร​ฟีนีเซีย​น​ เมื่อ​ 1,800​ ปีก่อน​ [ศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสต์ศักราชตรงกับ​ช่วงเวลาที่ราชวงศ์ฮั่นสิ้นสุดลง [ยุค​สามก๊ก]​] อักษร​"V" เดิมถูกเปลี่ยนเป็นวงกลม กลายเป็นสระ "U" อักษรละตินได้รวมตัวอักษร 24 ตัว
เมื่อ​ 900​ ปีก่อน​ หรือ​ ศตวรรษที่ 11​ ตัว "V" สองตัวถูกรวมเข้าด้วยกันเพื่อสร้างพยัญชนะ "W" รวมตัวอักษร 25 ตัว
อักษรหยางเสาประเทศจีน 6,000ปีก่อน เทียบกับอักษรโรมัน ตัว V เติมฐานวงกลมเป็นตัว U
ในยุคกลางยุโรป​ ได้ปรับเปลี่ยนตัวอักษร "I" เล็กน้อยเพื่อสร้างพยัญชนะใหม่คือ "J" อักษร 26 ตัว​ ซึ่ง​เป็น​ระบบการเขียนตะวันตก​ เช่น​ ภาษาอังกฤษและอเมริกา
หมวดคำอักษรจีนบางคำ เทียบกับอักษรโรมัน #นฤพนธ์ เพ็งอ้นแปลเรียบเรียงและตีความ
หมวดคำอักษรจีนบางคำ เทียบกับอักษรโรมัน #นฤพนธ์ เพ็งอ้นแปลเรียบเรียงและตีความ
อักษร​เศษ​กระเบื้อง​เคลือบ​ของ​ชาวฟีนีเซีย​น​ คล้ายอักษร​เศษเซรามิก​ของอารยธรรม​หยาง​เสา​ ประเทศ​จีน​ แต่อักษร​เศษ​กระเบื้อง​เคลือบ​ของ​ชาวฟีนีเซีย​น​ กลับแตกต่าง​จากอักษร​เม​โสโปเต​เมีย​และอียิปต์​โดยสิ้นเชิง
#นฤพนธ์​ เพ็งอ้น​
แปล​เรียบ​เรีย​งและ​ตีความ​
เศษกระเบื้องเคลือบที่มีข้อความฟีนีเซียนสลักเมื่อ 2,800 ปีก่อนมีความคล้ายคลึง อักษรหยางเสา ประเทศจีน 5,300 ปีก่อน (รูปล่าง)
อักษร​หยาง​เสา​ ประเทศ​จีน​ 6,000​ปีก่อน​
อักษรหยางเสาประเทศจีน6,000ปีก่อน เทียบกับอักษรฟินิเชียนบนเศษกระเบื้องเคลือบ 2,800ปีก่อน (รูปบน)
เหตุ​ผลสนับสนุน​ เมื่อ​ 3,300​ -​3,100​ ปีก่อน​ ราชวงศ์​ชางของ​จีน​ ค้าขาย​กับ​เม​โสโปเต​เมีย​ อาจส่งเครื่อง​เซรามิก​หยางเสาที่มีอักษรจารึก​โบราณ​ไปจำหน่าย​ ณ​​ เมโสโปเต​เมีย​ ต่อมา​ 3,000​ปีก่อน​ จึงเริ่มมีอักษร​ฟีนีเซีย​น​ กระจายไปใน​ เมโสโปเต​เมีย​และยุโรป​
#นฤพนธ์​ เพ็งอ้น​ ผู้เขียน
แปล​เรียบ​เรีย​งและ​ตีความ​
เมื่อ​ 2,611 ปีก่อน​ [586 ก่อนคริสตกาล]​ พบจดหมายที่เขียนด้วยหมึกแสดงให้เห็นถึงพัฒนาการที่สำคัญของ อักษร ฮีบรู แบบเขียนหวัด​
2,100​ -​ 1,900​ ปีก่อน​
อักษร นาบาเทียน จากจารึกของอาณาจักรอาหรับขนาดเล็กในภูมิภาคเซมิติกใต้ระหว่างศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสต์ศักราชถึงศตวรรษที่ 1 หลังคริสต์ศักราช​ และเป็นอักษร​ตัวเขียนเอียง
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
อักษร​หยาง​เสา​แพร่หลาย​ไปเอเชีย​กลาง​ และอินเดีย​
จากหลักฐาน​การแลกเปลี่ยน​เครื่อง​เซรามิก​โบราณ​ที่มีจารึกอักษร​หยางเสา​ ไปค้าขายในเปอร์เซีย​ และอินเดีย​ สมัย​ราชวงศ์​ชาง​ ประเทศ​จีน​ เมื่อ​ 3,300​ ปีก่อน
พบเบี้ยหอย (cowrie shells) จากอินเดีย​ใต้​ ในแหล่ง​โบราณคดี​ของ​ราชวงศ์​ชาง​ ประเทศ​จีน,
ในยุคสำริด​ ราชวงศ์​ชาง​ ​(Shang Dynasty) ประเทศ​จีน
มีการแลก​เปลี่ยน​เทคโนโลยีสัมฤทธิ์และศิลปะเครื่องสำริด​ และการซื้อขาย​ม้ากับเมโสโปเต​เมีย
#นฤพนธ์​ เพ็งอ้น​
แปล​เรียบ​เรีย​งและ​ตีความ
ภาษาอียิปต์โบราณใช้อักษรพยัญชนะ 24 ตัว ซึ่งไม่ตรงกับอักษรในยุโรปทั้งหมด
“ภาษาอียิปต์โบราณ” ภาษาดังกล่าวสูญหายไปแล้วกว่า 1500 ปี และไม่ได้ใช้ในการสื่อสารในชีวิตประจำวันอีกต่อไป
ที่มา Pixabay
อักษรภาพอียิปต์ 3500-3100 ปีก่อนคริสตกาล ภาพจาก Shutterstock เทียบกับ​อักษร​กรีก​ โรมัน​
อักษรภาพอียิปต์ 3500-3100 ปีก่อนคริสตกาล ภาพจาก Shutterstock เทียบกับอักษรกรีก โรมัน
อักษรส่วนใหญ่ของชาวอียิปต์โบราณเป็นอักษรเสียง โดยมีเพียงไม่กี่ส่วนเท่านั้นที่เป็นอักษรภาพ
ตารางอ้างอิงการออกเสียงอักษรรูปภาพของชาวอียิปต์ เทียบกับอักษรอังกฤษในปัจจุบัน
อักษร​เซรามิก​หยางเสา​ ของ​จีน​ 6,000​ ปี​ อาจแพร่กระจาย​ไปพร้อม​กับการค้าผ่านเส้นทาง​การค้าเซรามิกในสมัยราชวงศ์​ชาง​ เกิดอักษร​ฟีนีเซีย​น​ และเส้นทาง​การค้าสายไหม​-เซรามิกในสมัยราชวงศ์​ฮั่น​ เกิดอักษร​โรมัน
#นฤพนธ์​ เพ็งอ้น​
แปล​เรียบ​เรีย​งและ​ตีความ​
ดังนั้น​ อักษรจีน (Hanzi) และ พินอิน (Pinyin) ในปัจจุบัน​ เป็นการเดินทาง​ย้อนกลับคืนสู่อดีต​ จึงใช้
อักษร​จีนตัวย่อ (Simplified Chinese) ใช้ในจีนแผ่นดินใหญ่ สิงคโปร์ และมาเลเซีย ส่วนใหญ่​มีขีดน้อยกว่าเพื่อให้เขียนง่าย
การถอดเสียงภาษาจีนมาตรฐานด้วยตัวอักษรภาษาโรมัน​-อังกฤษ (Romanization)
พยัญชนะ (Initials): มี 21 เสียง (เช่น b, p, m, f, d, t, n, l)
สระ (Finals): มีสระเดี่ยว (a, o, e, i, u, ü) และสระผสม
วรรณยุกต์ (Tones): มี 4 เสียงหลัก
ตัวอย่างเช่น:
อักษรจีน: 你好
พินอิน: Nǐ hǎo
คำแปล: สวัสดี
อ่านบทความ​เพิ่มเติม...
อารยธรรมหยางเสา5,300 ปี เมืองหลวงของจีน ทองเหลือง-สำริด อักษร ถนน ดาราศาสตร์ บ้านฉาบปูน 7 ชั้น
อ่านเพิ่มเติม...
อ่านต่อเพิ่มเติม...
"มังกรตัวแรกของจีน" แปดพันปี ณ แหล่งโบราณสถานจ้าวไห่ ในเมืองฟู่ซิน มณฑลเหลียวหนิง, สถาบันโบราณคดีมณฑลเหลียวหนิง การหาอายุด้วยวิธีคาร์บอน-14 โดยใช้การแก้ไขวงปีของต้นไม้ ทำให้ทราบว่าแหล่งโบราณสถานแห่งนี้มีอายุประมาณ 8,000-7,000 ปี
#ประติมากรรมมังกรหิน 8,000 ปีก่อน มังกรหินมีความยาว 19.7 เมตร จากแหล่งโบราณคดีจ้าวไห่ ในเมืองฟู่ซิน มณฑลเหลียวหนิง ประเทศจีน มีอายุย้อนหลังไปประมาณ 8,000 ปี รูปภาพ | ไจ่ เต๋อฟาง
#Naruepon Peng-on Translate and compile
อ่าน​บทความ​เพิ่มเติม...
1. ชิ้นส่วน​เปลือกไข่นกกระจอก​เทศแกะสลัก​ อายุ​ 8 หมื่นปี​ก่อน​ จาก​ท่าเรือโฮวีสันส์ Howiesons Poort
เศษหิน​สีเหลือง​แกะสลักจำนวน​สองชิ้น​ อายุ​ 77,000 ปีก่อน​ บนชายฝั่งทางใต้ของแหลมเคป ประ​เทศแอฟริกา​ใต้​
และ​ภาพเขียนที่เก่าแก่ที่สุดของมนุษย์
สถานที่: ถ้ำบลอมโบส (Blombos Cave) ในแอฟริกาใต้.
อายุ: ประมาณ 73,000 ปี
เป็นชิ้นส่วนหินที่มีการวาดด้วยสีแดง.
2. แหล่งโบราณคดีเมิ่งซีเหอในมณฑลเสฉวน ยุค​หินอายุ 80,000 - 60,000 ปีก่อน​
ค้นพบ​เครื่องมือหิน ร่องรอยการแกะสลัก​ และการสลักรูปอักษร​ X​​ ​บนกระดูกสัตว์ และพืชพรรณ​เช่น​
พริกไทยเสฉวน แหล่งโบราณคดีเมิ่งซีเหอในมณฑลเสฉวน
อายุ 60,000 ปี​ คนเสฉวน​ได้ลิ้มรสเผ็ดชา​ มา​หกหมื่น​ปีแล้ว​ นอกจากนี้​ยังพบฟอสซิล​สัตว์​และพืช​ จำนวน​ 60,000​ ชิ้น​ การแกะสลักอักษร​ X บนกนะดูกกลายเป็นหิน​ อาจเป็นสัญญลักษณ์​การนับเลข​ หรือบันทึก​เหตุการณ์​ของชาวเสฉวน​โบราณ
4. ​ แหล่งโบราณคดีเซี่ยมาเป่ย ทางตะวันออกเฉียงใต้ของแอ่งนีเหอหวัน ประเทศ​จีน​ เมื่อ​ 4 หมื่น​ปีก่อน​ ค้นพบหลักฐานเกี่ยวกับการแปรรูปสีและการฝังลวดลายบนเครื่องมือหินขนาดเล็กของมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์
ที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศจีน
และเอเชียตะวันออก เป็นการจำลองชีวิตของมนุษย์ในเอเชียตะวันออกเมื่อ 40,000 ปีก่อน
5. สัญลักษณ์ Jiahu​ 8,600 ปีก่อนสามารถ​ระบุสัญลักษณ์ที่แตกต่างกัน 17 แบบบนกระดองเต่า
จึง​นับเป็น​อักษร​ภาพที่เก่าแก่ที่สุด​ใน​โลก
6. 6. ชานตาลฮูยุก (Çatalhöyük) "เนินแยก" (forked mound)
คือเมืองโบราณยุคหินใหม่-ยุคสำริด​ (NE-Chalcolithic)
ในประเทศตุรกี (เอเชียไมเนอร์) มีอายุเก่าแก่ถึงราว 9,400-7,700 ปีมาแล้ว เป็นชุมชนเกษตรกรรมขนาดใหญ่ มีบ้านเรือนสร้างติดกันเป็นรังผึ้ง มีการฝังศพใต้บ้าน (floor burial) มีศิลปะการล่าสัตว์และรูปเคารพเทพี
เมืองที่บ้านเรือนสร้างติดกันเป็นเขาวงกต ไม่มีถนน ผู้คนเข้าออกทางหลังคา​
ภาพวาดฝาผนัง (Wall Paintings) แสดงการล่าสัตว์, รูปปั้นเทพี​ และการบูชาวัวกระทิง
โฆษณา