25 ม.ค. เวลา 03:40 • การศึกษา
ประเทศไทย

เดินผ่านช่วงชีวิตของตัวเองอย่างไม่เร่งรีบ ⏳

บทเรียนจากจิตวิทยาพัฒนาตัวเองของ อีริค อีริคสัน (Erik Erikson) เป็นนักจิตวิทยาพัฒนาการและจิตวิเคราะห์ชาวเยอรมัน-อเมริกัน ผู้มีชื่อเสียงจาก ทฤษฎีพัฒนาการทางจิตสังคม (Psychosocial Development Theory)
ซึ่งอธิบายว่ามนุษย์พัฒนาบุคลิกภาพผ่าน 8 ขั้นตลอดชีวิต โดยเน้นความขัดแย้งระหว่างความต้องการทางจิตใจและสังคมในแต่ละวัย และเป็นผู้บัญญ त्याคำว่า "วิกฤตอัตลักษณ์ (Identity Crisis)".
ทฤษฎีพัฒนาการทางจิตสังคม 8 ขั้นของอิริคสัน:
1. วัยทารก: ไว้วางใจ vs. ไม่ไว้วางใจ (Trust vs. Mistrust).
2. วัยเตาะแตะ: เป็นตัวของตัวเอง vs. ละอายและสงสัย (Autonomy vs. Shame and Doubt).
3. ก่อนวัยเรียน: ริเริ่ม vs. รู้สึกผิด (Initiative vs. Guilt).
4. วัยเรียน: ขยันหมั่นเพียร vs. รู้สึกด้อย (Industry vs.
Inferiority).
5. วัยรุ่น: อัตลักษณ์ vs. สับสนในบทบาท (Identity vs. Role Confusion).
6. วัยหนุ่มสาว: ใกล้ชิด vs. โดดเดี่ยว (Intimacy vs. Isolation).
7. วัยกลางคน: สร้างสรรค์ vs. หยุดนิ่ง (Generativity vs. Stagnation).
8. วัยชรา: สมบูรณ์ของอัตตา vs. สิ้นหวัง (Ego Integrity vs. Despair).
อีริค อีริคสัน เชื่อว่า
ชีวิตของมนุษย์ไม่ได้วัดจากความสำเร็จเร็วหรือช้า
แต่วัดจากการ “ผ่านแต่ละช่วงชีวิตไปอย่างมีความหมาย”
เขาอธิบายพัฒนาการของมนุษย์ไว้เป็น 8 ช่วงชีวิต
แต่ละช่วงมี “โจทย์ชีวิต” ของมันเอง
ถ้าเราหนีโจทย์ใดโจทย์หนึ่ง หรือรีบข้ามไปก่อนเวลา
ปัญหาจะไม่ได้หายไป แค่มันจะตามไปโผล่ในช่วงถัดไปเท่านั้น
อิริค อิริคสันได้กล่าวไว้ว่า
“ขอให้คุณก้าวผ่านช่วงชีวิตของตัวเองอย่างไม่เร่งรีบ
เพราะทุกวัยมีบทเรียน และทุกบทเรียนมีคุณค่าเสมอ”
ความหมายจริง ๆ คือ
• ชีวิตไม่ได้ผิดพลาดอะไรเลย ถ้าคุณยังไม่พร้อม
• คุณไม่ได้ล้มเหลว แค่กำลังอยู่ในช่วงเรียนรู้
• บางช่วงของชีวิตไม่ได้มีไว้ให้ชนะ แต่มีไว้ให้ “เข้าใจตัวเอง”
อีริคสันไม่ได้บอกให้คุณนั่งรอเพื่อให้ผ่านช่วงเวลานั้นไป แต่บอกให้คุณ อยู่กับช่วงชีวิตนั้น เพื่อเรียนรู้และให้เข้าใจอย่างซื่อสัตย์
3 ข้อคิดเชิงจิตวิทยาที่เอาไปใช้ได้จริง
1. อย่าเอาโจทย์ชีวิตของคนอื่นมาเป็นมาตรฐานชีวิตของตัวเอง
บางคนอายุ 25 ต้อง “หาตัวตน” ที่แท้จริง
บางคนอายุ 40 ถึงจะกล้าถามตัวเองว่า ฉันได้ใช้ชีวิตของตัวเองจริง ๆ แล้วหรือยัง?
ปัญหาไม่ใช่เพราะว่าคุณรู้สึกช้า
แต่มันคือการที่คุณไม่เข้าใจในการทำโจทย์ของช่วงชีวิตวัยนั้น
2. ความสับสนไม่ใช่ศัตรู แต่มันคือสัญญาณ
ในทฤษฎีของอีริคสัน
“ความสับสน” คือส่วนหนึ่งของการเติบโต
ถ้าคุณรู้สึกกำลังงง เหนื่อย หรือไม่แน่ใจ
นั่นไม่ได้แปลว่าคุณอ่อนแอ
แต่มันแปลว่า คุณกำลังเปลี่ยนผ่าน
3. ถ้าไม่เรียนรู้ตอนนี้ ชีวิตจะบังคับให้ต้องกลับไปเริ่มใหม่ทีหลัง
อีริคสันเชื่อว่า
บทเรียนที่เราไม่ยอมเรียน
จะกลับมาในรูปแบบที่เจ็บกว่าเดิม
เช่น
• ไม่เรียนรู้เรื่องขอบเขต → เจอความสัมพันธ์ที่ทำร้ายซ้ำ ๆ
• ไม่เรียนรู้การยอมรับตัวเอง → ใช้เวลาทั้งชีวิตวิ่งตามการยอมรับจากคนอื่น
⸻จงเข้าใจว่า
ปัญหาชีวิตไม่ได้เกิดมาเพื่อให้ทำให้เราอ่อนแอ
แต่มันเกิดขึ้นเพื่อบอกว่า
เรากำลังอยู่ในช่วงเรียนรู้บางอย่างของชีวิต
ถ้าไม่หนี บทเรียนนี้จะทำให้เราแข็งแกร่งขึ้น
Rawroot.
#จิตวิทยา #พัฒนาตนเอง #อิลิคอิลิคสัน #นักจิตวิทยา #สาระน่ารู้ #ความรู้ #พัฒนาตัวเอง #จิตวิเคราะห์ #ทฤษฎีพัฒนาการทางจิตสังคม8ขั้น #วิกฤตอัตลักษณ์ #
โฆษณา