กลองมโหระทึก : อำนาจ ความตาย และความทรงจำของชุมชน
หนึ่งในหลักฐานที่ทรงพลังที่สุดของกลองมโหระทึกไม่ใช่เพียงตำแหน่งที่พบ แต่คือการที่มันถูกฝังร่วมกับศพ
การฝังกลองไปพร้อมผู้ตายไม่ใช่แค่การมอบของมีค่า แต่คือการประกาศสถานะและอำนาจของบุคคลผู้นั้น แม้หลังความตาย
กลองกับอำนาจที่ไม่จบลงพร้อมชีวิต
ในสังคมโบราณที่ยังไม่มีรัฐอำนาจไม่ได้ผูกติดกับตำแหน่งอย่างเป็นทางการ แต่ผูกกับการยอมรับของชุมชน
การฝังกลองร่วมศพจึงเป็นการประกาศว่าบุคคลผู้นั้นเคยเป็นศูนย์กลางของสังคม และควรถูกจดจำในฐานะนั้น
อำนาจจึงไม่ได้หายไปพร้อมลมหายใจแต่ถูกเก็บรักษาไว้ผ่านวัตถุ
ลวดลายบนกลอง : ภาษาแห่งจักรวาลทัศน์
ลวดลายบนหน้ากลองไม่ว่าจะเป็นดวงอาทิตย์ คน สัตว์ หรือเรขาคณิตไม่ใช่เพียงการตกแต่ง แต่มันคือ “ภาษา” ที่สื่อสารความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ ธรรมชาติ และสิ่งศักดิ์สิทธิ์
การเลือกว่าจะใส่อะไรไว้บนหน้ากลองจึงเป็นการประกาศความเชื่อของชุมชน และกรอบความคิดที่สังคมยอมรับร่วมกัน
“ลวดลายดาวกลางหน้ากลองไม่ได้มีไว้เพื่อความสวยงาม หากแต่เป็นสัญลักษณ์ของจักรวาล ความเชื่อ และอำนาจที่ถูก “หล่อ” ลงในโลหะ”
กลองมโหระทึกในดินแดนไทย
การพบกลองมโหระทึกในพื้นที่ที่เป็นประเทศไทยปัจจุบันสะท้อนว่าดินแดนนี้เคยเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายความคิดและความเชื่อในระดับภูมิภาค
ก่อนจะมีเส้นพรมแดนก่อนจะมีคำว่า “รัฐชาติ”ผู้คนในดินแดนนี้เคยเข้าใจอำนาจผ่านเสียงกลองมาก่อน
เสียงที่ยังไม่เงียบ
เราอาจไม่รู้ว่าเสียงกลองมโหระทึกดังเพียงใด แต่เรารู้แน่ ๆ ว่ามันดังพอจะทำให้ทั้งชุมชนหยุดและฟังพร้อมกัน
เมื่อเสียงกลองเงียบไปสิ่งที่ยังหลงเหลือไม่ใช่แค่โลหะสำริด แต่คือคำถามว่าสังคมหนึ่ง ๆ เลือก “เชื่อฟังอะไร” เพื่ออยู่ร่วมกัน
และบางทีกลองมโหระทึกอาจไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของอดีต แต่ยังสะท้อนคำถามถึงอำนาจในโลกปัจจุบันของเราเอง
#ประวัติศาสตร์
#โบราณคดี
#วัฒนธรรม
#ความตาย
#ความทรงจำ
#ชุมชน
อ้างอิง
Wei Yanxiong. (ม.ป.ป.). สัมมนาระดับชาติ 1 กลองมโหระทึก: มรดกภูมิปัญญาด้านวัฒนธรรมกลุ่มประเทศลุ่มน้ำโขง.
ธีระวัฒน์ แสนคำ. (2553). กลองมโหระทึก: การสะท้อนเส้นทางโขง-สาละวินยุคแรก. อารยธรรมศึกษาโขง- สาละวิน., ปีที่1(1) ,33-38.
ภัสสร ภู่ประเสริฐ. (2558). การจำแนกจากลวดลายบนหน้ากลองมโหระทึกแบบ HEGER I ในประเทศไทย. คณะโบราณคดี มหาวิทยาศิลปากร.
สุกัญญา เบาเนิด. (2559). บรรยายสาธารณะเรื่อง "ความก้าวหน้าทางโบราณคดี มโหระทึกสองฝี่งโขง สวันนะเขต-มุกดาหาร". มูลนิธิเล็ก-ประไพวิริยพันธุ์.
ยุภาพร ธัญวิวัฒน์กุล. (2556). มโหระทึก: กลองศักดิ์สิทธิ์. กรุงเทพฯ: สถาบันพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติ.
- 3
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
