ลิงรุ่งอรุณแห่งจีนอายุ 45 ล้านปี ลิงไร้หางอายุ 12ล้านปี & ลิงไร้หางสูง 3 เมตร อายุ 2 ล้านปี
สัตว์ไพรเมตชั้นสูงตัวแรกของโลก (Earliest Anthropoid) 40 –45 ล้านปีก่อน พบฟอสซิลครั้งแรกในมณฑลเจียงซูและมณฑลซานซี ประเทศจีน "ลิงแห่งรุ่งอรุณ" เนื่องจากเชื่อว่าเป็นจุดเริ่มต้นของสายวิวัฒนาการที่แยกออกมาจากไพรเมตชั้นต่ำ (เช่น ลีเมอร์และทาร์เซีย) เข้าสู่กลุ่มไพรเมตชั้นสูง การค้นพบ Eosimias ช่วยสนับสนุนทฤษฎีที่ว่าบรรพบุรุษร่วมของมนุษย์และลิงอาจมีต้นกำเนิดใน เอเชีย ก่อนที่จะอพยพไปวิวัฒนาการต่อในแอฟริกา
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
หลักฐานฟอสซิล Eosimiasฟอสซิล "ลิงแห่งรุ่งอรุณ" ในมณฑลเจียงซูและมณฑลซานซี ประเทศจีน อายุ40 –45 ล้านปีก่อน มีลักษณะพื้นฐานมากกว่าฟอสซิลที่พบในลิเบียทวีปแอฟริกา มีอายุประมาณ 38–39 ล้านปี และฟอสซิลจากเมียนมา อายุ 37-40 ล้านปีก่อนมีลักษณะที่ "ดั้งเดิม" (Primitive) กว่าเล็กน้อย ซึ่งเป็นหลักฐานบ่งชี้ว่าบรรพบุรุษสัตว์ไพรเมตชั้นสูงในลิเบียเคยอาศัยอยู่ในเอเชียมาก่อน
ที่มา : วารสาร Proceedings of the National Academy of Sciences
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
ฟอสซิลของ แอนโธรพอยด์ (Anthropoids) หรือสัตว์ไพรเมตชั้นสูง ค้นพบในชั้นหินปอนดอง (Pondaung Formation) ประเทศเมียนมา อายุประมาณ 40 ล้านปี และฟอสซิลฟันของ Afrasia djijidae (Africa + Asia) ที่พบในเมียนมา (อายุ 37 ล้านปี) มีลักษณะฟันแทบจะเหมือน ฟอสซิลฟัน ชื่อ Afrotarsius libycus (แอฟโรทาร์เซียส ลิบิคัส) ที่พบในหน้าผา Dur At-Talah ทะเลทรายซาฮารา ประเทศลิเบีย (ทวีปแอฟริกา) มีอายุประมาณ 38–39 ล้านปี
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
ลิงรุ่งอรุณแห่งจีน (Dawn Monkeys)中华曙猿, "Eosimias อีโอซิเมียส น้ำหนักประมาณ 67–179 กรัม ซึ่งใกล้เคียงกับ ลิงมาโมเซทแคระ (Pygmy Marmoset) หรือพอดีกับฝ่ามือมนุษย์ เกิดขึ้นครั้งแรกในแถบ ประเทศจีน อพยพไปเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ก่อนจะข้ามไปแอฟริกา Eosimias (อีโอซิเมียส) เป็นบรรพบุรุษของ สัตว์ไพรเมตชั้นสูง (Anthropoids)
#นฤพนธ์ เพ็งอ้นแปลเรียบเรียงและตีความ
การเปลี่ยนผ่านจาก Omomyoids สู่ Simiiformes (บรรพบุรุษของลิงและเอป)
Eosimias (45 ล้านปีก่อน): พบในจีน มีขนาดตัวเล็กมาก (พอๆ กับนิ้วโป้งมนุษย์) ฟันและกระดูกข้อเท้า เดินบนกิ่งไม้ด้วยสี่ขา
中华曙猿, "ลิงรุ่งอรุณแห่งจีน "Eosimias
อีโอซิเมียส เอกสารอ้างอิง
อีโอซิเมียส วิกิพีเดีย
(ข้อความ) CC BY-SA
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
中华曙猿, "ลิงรุ่งอรุณแห่งจีน "Eosimias
อีโอซิเมียส เอกสารอ้างอิง
อีโอซิเมียส วิกิพีเดีย
(ข้อความ) CC BY-SA
วิวัฒนาการเข้าสู่กลุ่ม Simiiformes มี 4 ส่วนหลักที่เปลี่ยนไป
เปลี่ยนมาหากินตอนกลางวัน ทำให้ดวงตามีขนาดเล็กลงเมื่อเทียบกับกะโหลก แต่มีการมองเห็นสีที่แม่นยำขึ้น
ผนังเบ้าตา (Postorbital Closure): เริ่มมีแผ่นกระดูกปิดด้านหลังดวงตาอย่างสมบูรณ์
ป้องกันไม่ให้กล้ามเนื้อเคี้ยวอาหารรบกวนการมองเห็นขณะจ้องจับเหยื่อหรือหาผลไม้
กระดูกขากรรไกรล่าง (Mandibular Symphysis)
เริ่มเชื่อมต่อกันเป็นชิ้นเดียวที่แข็งแรงขึ้น เพื่อรองรับการเคี้ยวอาหารที่หลากหลาย
กระดูกขากรรไกรล่าง (Mandibular Symphysis)
เริ่มเชื่อมต่อกันเป็นชิ้นเดียวที่แข็งแรงขึ้น ของ 中华曙猿, "ลิงรุ่งอรุณแห่งจีน "Eosimias
อีโอซิเมียส ที่มาภาพ
อีโอซิเมียส วิกิพีเดีย
(ข้อความ) CC BY-SA
Simiiformes เริ่มมีใบหน้าที่ แบนและสั้นลง เนื่องจากสมองส่วนการมองเห็นขยายตัวขึ้นมาแทนที่ส่วนรับกลิ่น
"ลิงสยาม" (Siamopithecus eocaenus) หรือสยามโมพิเทคัส เอโอซีนัส วงศ์ Amphipithecidae ต้นตระกูลของลิงชั้นสูง (Anthropoids)
หนักประมาณ 6-7 กิโลกรัม
เป็นบรรพบุรุษของลิงชั้นสูง
สถานที่ค้นพบ จังหวัดกระบี่ มีอายุเก่าแก่ถึง 35 ล้านปี
ลิงสยาม (สยามโมพิเธคัส อีโอซีนัส) มีซากกรามบน กรามล่าง และเบ้าตาของไพรเมตชั้นสูง (Anthropoid) ณ เหมืองถ่านหินลิกไนต์ (เหมืองบ้านมาร์ค) อำเภอเหนือคลอง จังหวัดกระบี่ ประเทศไทย น้ำหนักตัวโดยประมาณ 6–9 กิโลกรัม ฟันกรามมีปุ่มที่แข็งแรง (Bunodont) และมีชั้นเคลือบฟันหนา ซึ่งบ่งบอกว่ากินผลไม้และเมล็ดพืช ใบหน้าสั้นและดวงตาที่ค่อนข้างชิดกัน (Orbital convergence) บ่งบอกถึงพฤติกรรมการออกหากินในเวลากลางวัน
การพบฟอสซิล"ลิงไร้หาง (Ape) ที่เก่าแก่ที่สุดในโลก" Rukwapithecus fleaglei ในแทนซาเนีย แอฟริกา ซึ่งเป็นบรรพบุรุษของลิงไม่มีหางที่เก่าแก่ที่สุด อายุ 25.2 ล้านปี ลิงไร้หาง (Ape) ที่เก่าแก่ที่สุดในโลก
ซึ่งวิวัฒนาการมาจาก ลิงมีหาง (Old World Monkeys) ในแอฟริกาและเอเชีย
หมายเหตุ : ลิงโลกใหม่ (New World Monkeys) คือ ลิงมีหางใน ทวีปอเมริกากลางและอเมริกาใต้
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น แปลเรียบเรียงและตีความ
ฟอสซิลฟันกรามล่างซี่ที่สามเพียงซี่เดียวของลิงโลกเก่า
ที่มีอายุเก่าแก่ที่สุดประมาณ 25.2 ล้านปี ชื่อว่า Nsungwepithecus gunnelli ซึ่งถูกค้นพบในแอ่งพืดรูควา (Rukwa Rift Basin) ประเทศแทนซาเนีย แอฟริกา
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
ลิงไร้หางที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศจีน สปีชีส์ที่เก่าแก่ที่สุดคือ L. keiyuanensis (ประมาณ 12.5–11.6 ล้านปี) เป็นสกุลของลิงไม่มีหางโบราณ (Extinct Great Ape) วงศ์ย่อย Ponginae ค้นพบ ณ เมืองลูเฟง และเมืองจ้าวตงฟอสซิลหนาแน่นที่สุดใน เมืองลูเฟง และเมืองจ้าวตง มณฑลยูนนาน ประเทศจีน ฟันมีชั้นเคลือบฟันหนา (Thick enamel) กินอาหารจำพวกผลไม้เปลือกแข็งหรือพืชที่ต้องเคี้ยวมาก มีใบหน้าค่อนข้างแบนและกว้าง เบ้าตารูปสี่เหลี่ยมมน น้ำหนักประมาณ 50 กิโลกรัม
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
ข้อสันนิษฐาน : ลิงไร้หางในประเทศจีนเก่าแก่ที่สุดในเอเชีย คือ Lufengpithecus (ลูเฟงพิเธคัส) ลิงไม่มีหางโบราณ (Extinct Great Ape) ประเทศจีน มีช่วงชีวิตระหว่าง 12.5–11.6 ล้านปี ต่อมาอาจจะได้วิวัฒนาการที่นำไปสู่ มนุษย์ผู้ประดิษฐ์เครื่องมือหินและการใช้ไฟครั้งแรกในโลก เมื่อกว่า 2.4 ล้านปีก่อน และGigantopithecus blacki (จีน - คิงคองยักษ์): ลิงไร้หางที่ใหญ่ที่สุด สูงประมาณ 3 เมตร ช่วงอายุ : 2 ล้านปี – 215,000 ปีก่อน
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
Lufengpithecus chiangmuanensis "ลิงไร้หางขนาดใหญ่" (Great Ape) ค้นพบฟอสซิลฟัน จำนวนหลายซี่
ที่ อ.เชียงม่วน จ.พะเยา ประเทศไทย มีอายุประมาณ 10–13.5 ล้านปี น้ำหนักตัวประมาณ 50 กิโลกรัม มีขนาดเล็กกว่าชิมแปนซีเล็กน้อย ลักษณะฟันและขากรรไกร Lufengpithecus (เชียงม่วน) จังหวัดพะเยา มีความคล้ายคลึงอุรังอุตัง
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
ลิงโลกเก่ามีหาง ที่เก่าแก่ที่สุดในเอเชีย (Oldest Old World Monkey) สายพันธุ์ Mesopithecus pentelicus อายุ: ประมาณ 6.4 ล้านปี หรือลิงจมูกเชิดสีทอง (Golden Snub-nosed Monkey) มณฑลยูนนาน ประเทศจีน Mesopithecus pentelicus มีอายุ 6 ถึง 7 ล้านปีก่อน และต่อมาค้นพบเพิ่มเติมในที่ราบสูงทิเบต เมื่อประมาณ 1.6 ล้านปีก่อน
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
ในขณะที่แอฟริกาเกิดการพัฒนาลิงไม่มีหาง (Apes) วงศ์ Hominidae (Great Apes) บรรพบุรุษของเอปลิงไม่มีหาง (Apes) เริ่มแยกจากลิงโลกเก่า
เมื่อประมาณ 25–30 ล้านปีก่อน
จนกระทั่งมีความใกล้ชิดทางพันธุกรรมกับมนุษย์อย่างมาก (ดีเอ็นเอคล้ายกันกว่า 98%) มี 3 กลุ่ม ได้แก่
1. กอริลลา (Gorillas) ลิงไร้หางที่เก่าแก่เป็นอันดับสองของโลก สันนิษฐานว่า บรรพบุรุษของกอริลลาแยกสายออกไปเมื่อประมาณ 7 –10 ล้านปีก่อน ฟอสซิลบรรพบุรุษกอริลลาที่เก่าแก่ที่สุดในแอฟริกา คือ Chororapithecus abyssinicus (พบในเอธิโอเปีย) มีอายุประมาณ 8 ล้านปี
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
กอริลลา (Gorillas) สร้างวัฒนธรรมครั้งแรกในโลก
1.1 การตกปลวก (Termite Fishing): ใช้กิ่งไม้หรือใบไม้มาเหลาให้เรียว แล้วแหย่ลงไปในจอมปลวกเพื่อให้ปลวกกัดกิ่งไม้ก่อนจะดึงออกมาทาน
1.2 การกะเทาะเปลือกถั่ว (Nut Cracking): ใช้ก้อนหินหรือท่อนไม้ขนาดใหญ่ทำหน้าที่เป็น "ค้อน" และใช้อีกก้อนเป็น "ทั่ง" เพื่อทุบเปลือกถั่วที่แข็งมากให้แตกออก
1.3 การใช้ใบไม้ทำฟองน้ำ (Leaf Sponge): นำใบไม้มาเคี้ยวให้ยุ่ยเพื่อเพิ่มพื้นที่ผิวในการดูดซับน้ำจากโพรงไม้ที่เข้าถึงยาก เพื่อนำมาดื่ม
1.4 การทำหอกล่าสัตว์ (Spear Hunting)ล่า "บุชเบบี้" (สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็ก)
1.5 การใช้กิ่งไม้ทำความสะอาดฟันใช้เขี่ยสิ่งสกปรกออกจากร่างกาย
2. ชิมแปนซี (Chimpanzees) ชิมแปนซีแยกสายออกจากบรรพบุรุษมนุษย์เมื่อประมาณ 6–7 ล้านปีก่อน
ชิมแปนซีสร้างวัฒนธรรมได้เหมือนกอริลลา แต่มีความสามารถมากกว่า คือ สร้าง "รัง" บนต้นไม้ด้วยกิ่งไม้และใบไม้ใหม่ทุกคืนเพื่อความปลอดภัย
สื่อสารผ่านการทำท่าทาง, สีหน้า, เสียงร้อง และการกอดหรือจูบเพื่อแสดงความผูกพัน
สามารถจดจำตัวเองในกระจกได้ และมีทักษะในการแก้ปัญหาที่ซับซ้อน
3. โบโนโบ (Bonobos) หรือชิมแปนซีแคระ ในสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก (DRC)
โบโนโบแยกสายออกจากบรรพบุรุษมนุษย์เมื่อประมาณ 6 –7 ล้านปีก่อน
โบโนโบ Bonobos มีสังคมแบบ "ตัวเมียเป็นใหญ่" (Matriarchy)ทักษะในการแก้ปัญหาทางสังคมและการสื่อสารที่ซับซ้อน แต่มีการสังเกตพบการใช้เครื่องมือในป่าน้อยกว่าชิมแปนซี
หลักฐานการใช้ไฟในจีนที่มีอายุ 2.43 ล้านปี ณ ถ้ำหลงกูปอ (Longgupo Cave) ในมณฑลฉงชิ่ง ประเทศจีน นับเป็นครั้งแรกในโลก ชั้นดินยุคไพลสโตซีนตอนต้น (Early Pleistocene) มีการพบเศษถ่านและกระดูกสัตว์ที่มีรอยไหม้ร่วมกับเครื่องมือหินและฟอสซิลไพรเมต ก่อน โฮโม อีเรคตัส ในแอฟริกาเมื่อ 2 ล้านปีก่อน
เครื่องมือหินที่พบใน ถ้ำหลงกูปอ (Longgupo Cave) มณฑลฉงชิ่ง ประเทศจีน เก่าแก่ที่สุดในเอเชีย (อายุประมาณ 2.48 ล้านปี แบบกรวดกะเทาะ (Chopper-Chopping tools) โดยแปรรูปหินปูน (Limestone), หินควอตซ์ (Quartz) และ หินแอนดีไซต์ (Andesite) สำหรับสับ ตัด หรือขูด มีความคมมาก ใช้สำหรับแล่เนื้อหรือกรีดหนังสัตว์ ซึ่งคล้ายกับวัฒนธรรม Oldowan ในแอฟริกา
ข้อสันนิษฐาน ระหว่าง ฟอสซิล มนุษย์ยุคแรก Early Homo หรือ ลิงไร้หาง Lufengpithecus เอปโบราณ (Ape) อายุระหว่าง 6 –11 ล้านปีก่อน คือสูญพันธุ์ไปเมื่อ 6 ล้านปีก่อน ทำให้เกิดการวิวัฒนาการเป็นมนุษย์ยุคแรก Early Homo ที่มีอายุประมาณ 2.43 ล้านปี หรือมนุษย์ซีโหวตู: อยู่ทางตอนเหนือ (ลุ่มแม่น้ำเหลือง มณฑลซานซี) ประเทศจีน มีความเป๊นไปได้สูง
ในขณะที่ฟอสซิล Longgupo เดิมจัดอันดับให้เป็นมนุษย์ Homo แต่ถายหลังจัดให้เป็น เอป (Ape) ลิงไร้หาง
ฟอสซิลกรามที่พบใน ถ้ำหลงกูปอ (Longgupo) มณฑลฉงชิ่ง ประเทศจีน เป็นกรามล่างด้านขวาที่มีฟันติดอยู่ 2 ซี่ (ฟันกรามน้อยซี่ที่สี่และฟันกรามซี่ที่หนึ่ง) อายุ: ประมาณ 2.48 ล้านปี นักมานุษยวิทยา เคยจัดให้ฟอสซิล Longgupo เป็น Homo แต่ภายหลังจัดให้เป็นลิงไร้หาง เอป (Ape)
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
มนุษย์ยุคแรก Early Homo หรือมนุษย์ซีโหวตู มีอายุประมาณ 2.43 ล้านปี: อยู่ทางตอนเหนือ (ลุ่มแม่น้ำเหลือง มณฑลซานซี) ประเทศจีน ก็อาจเป็นมนุษย์ยุคแรกที่เก่าแก่ที่สุดในเอเชีย ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับ Homo habilisโฮโม ฮาบิลิส ประมาณ 2.4 -1.65 ล้านปีก่อน ในแอฟริกา
ส่วนฟอสซิลกรามที่พบใน ถ้ำหลงกูปอ (Longgupo) มณฑลฉงชิ่ง ภาคใต้ ประเทศจีน
เป็นกรามล่างด้านขวาที่มีฟันติดอยู่ 2 ซี่ (ฟันกรามน้อยซี่ที่สี่และฟันกรามซี่ที่หนึ่ง) อายุ: ประมาณ 2.48 ล้านปี ภายหลังจัดเป็นลิงไร้หาง
อีกทฤษฏี คือ ฟันกรามที่หลงกูปอ ประเทศจีน เมื่อกว่า 2.48 ล้านปีก่อน "ไม่ใช่ทั้งคน (Homo)" และ "ไม่ใช่ทั้ง Lufengpithecus (ตัวดั้งเดิม)" ลักษณะฟัน "ก้ำกึ่ง" ระหว่างคนกับลิง:เนื่องจาก ฟันกรามมีขนาดเล็กลงและลักษณะปุ่มฟันบางจุดคล้าย Early Homo แต่มีโครงสร้างรากฟันและโพรงประสาทกรามยังเป็นแบบเอปโบราณชัดเจน
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
ข้อสงสัยฟันกราม เมื่อ 2.48 ล้านปีก่อน ในประเทศจีน
"เอปโบราณของจีน
ที่วิวัฒนาการมาจนหน้าตาคล้ายคน" (Convergent Evolution) หลงกูปอ ถูกลดสถานะจากมนุษย์ไปเป็นเอปในทางกายวิภาค แต่ ซีโหวตู ถาคเหนือของจีน ยังคงเป็นหลักฐานสำคัญในทางพฤติกรรม (เครื่องมือและการใช้ไฟที่เก่าแก่ที่สุดในโลก) ที่บ่งบอกว่าอาจมีมนุษย์ (สกุล Homo) อาศัยอยู่ทางตอนเหนือของจีน
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
ลิงไร้หาง ประเภทจีน
กิกาโนพิเทคัส (Gigantopithecus blacki) ค้นพบฟอสซิลส่วนใหญ่พบใน ถ้ำคาร์สต์ (Karst caves) ในมณฑลกวางสี ประเทศจีน :
มีชื่อเล่นว่า "คิงคอง" แห่งเอเชีย Great Ape หรือ "Sister-taxon" ของอุรังอุตัง
มีชีวิตอยู่เมื่อประมาณ 2 ล้านปีถึง 215,000 ปีก่อน มีความสูงได้ถึง 3 เมตร และหนักได้ถึง 500-600 กิโลกรัม (ใหญ่กว่ากอริลลาในปัจจุบันเกือบ 3 เท่า) ปัจจุบันสูญพันธุ์ไปแล้วเป็นญาติห่าง ๆ ของอุรังอุตังในปัจจุบัน
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
หลักฐานการค้นพบฟอสซิลคิงคองจีน มณฑลกวางสี ประเทศจีนเวียดนามและไทย เช่น ฟอสซิลฟันคิงคองที่จ.ชัยภูมิ และ จ.นครราชสีมา กินพืช ไผ่ ผลไม้ และพืชหัวในป่าทึบ ต่อมา ผืนป่าทึบที่เคยอุดมสมบูรณ์เริ่มกลายเป็นทุ่งหญ้าสะวันนาที่แห้งแล้ง เป็นสาเหตุให้สูญพันธุ์
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
โฮโม อีเรคตัส ในเอเชียมีชีวิตระหว่าง 1.8 ล้านปีก่อน -110,000 ปีที่แล้ว จึงใช้ชีวิตร่วมยุคกับคิงคอง กิกาโนพิเทคัส (Gigantopithecus blacki) สูงเต็มที่ 3 เมตร มีชีวิตระหว่าง 2 ล้านปี ถึง 300,000 ปีก่อน
โฮโม อีเรคตัส ในเอเชีย สูงประมาณ 1.5 - 1.8 เมตร เดินตัวตรง ประดิษฐ์เครื่องมือหิน เช่น มนุษย์หยวนโหม่ว มนุษย์ปักกิ่ง และในประเทศไทย เช่น
มนุษย์ลำปาง (Lampang Man): ฟอสซิลกะโหลกของ Homo erectus ที่พบในไทย (จ.ลำปาง) มีอายุประมาณ 5 แสน - 1 ล้านปี
อุรังอุตังโบราณ (Orangutan) วงศ์ย่อย Ponginae
ค้นพบฟันกรามของอุรังอุตังลิงไร้หางโบราณที่กลายเป็นหิน อายุ 150,000 - 200,000 ปี ในถ้ำยายรวก/ถ้ำวิมานคติ จ.ชัยภูมิ และค้นพบฟันกรามหลายซี่ของอุรังอุตัง (Pongo sp.) ในถ้ำประกายเพชร จ.กระบี่ อายุ ประมาณ 100,000 ปี
ปัจจุบันพบลิงอุรังอุตัง
ในอินโดนีเซียและมาเลเซีย
(อุรังอุตังบอร์เนียว, อุรังอุตังสุมตรา, อุรังอุตังตาปานูลี(สุมตรา)) สันนิษฐานว่า เมื่อระดับน้ำทะเลสูงขึ้นและตัดขาดเกาะบอร์เนียวและสุมตราออกจากแผ่นดินใหญ่
ลิงอุรังอุตังเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่ใหญ่ที่สุดในโลกที่อาศัยอยู่บนต้นไม้เป็นหลัก (Arboreal) เมื่อกางออกอาจยาวได้ถึง 2 เมตร เพื่อใช้โหนตัว
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
อ่านบทความเพิ่มเติม...
มนุษย์ฮัวหลงตง ประเทศจีนเมื่อ 3 แสนปีก่อน มีความคล้ายคลึงมนุษย์ยุคปัจจุบัน
![[Enve Engi] มนุษย์ฮัวหลงตง ประเทศจีนเมื่อ 3 แสนปีก่อน มีความคล้ายคลึงมนุษย์ยุคปัจจุบัน
มนุษย์ฮัวหลงตง ประเทศจีน เมื่อ 3 แสนปีก่อน เริ่มวิวัฒนาการ
มาเป็นโฮโมเซเปียนส์ หรือ มนุษย์ยุคปัจจุบัน โดยมีความคล้ายคลึงกับมน](https://t1.blockdit.com/photos/2026/01/696b388fc6d8a32beb96aecd_800x0xcover_q4NGmQve.jpg)
อ่านบทความเพิ่มเติม...
เซรามิกจีนเก่าแก่สุดในโลก 20,000 ปี กระสวยไม้ทอผ้าจีน 7,000 ปียุคโลหะ 6,700 ปี และยุคสำริด 5,000 ปี
![[Enve Engi] ยุคหินใหม่ในประเทศจีน เริ่มต้นเมื่อ 20,000 ปีก่อน และยุคสำริดจีนเริ่ม 5,300 ปีก่อน
ชิ้นส่วนเครื่องปั้นดินเผาอายุ 20,000 ปี จากเซียนเหรินตง ส่วนตะวันตก ประเทศจีน](https://t1.blockdit.com/photos/2025/12/693c0a8ef84e6d0e73662b3b_800x0xcover_53i2CSAN.jpg)
อ่านบทความเพิ่มเติม...
[สีน้ำมันของจีน 40,000 ปี ] เม็ดสีเฮมาไทต์ +ไขมันสัตว์โดยมนุษย์เซียะหม่าเป่ย นีเหอหวัน ประเทศจีน
![[Enve Engi] การผลิตและการใช้เม็ดสี 4 หมื่นปีก่อน โดยมนุษย์เซียะหม่าเป่ย ถูกค้นพบในนิเฮวัน ประเทศจีน
การหาอายุคาร์บอน-14 ด้วยเครื่องเร่งอนุภาคความแม่นยำสูง (AMS) และการเรืองแสงที่ถูกกระตุ้นด้วยแสง (OSL) ประกอบกับก](https://t1.blockdit.com/photos/2026/01/697baaa6dd7df01029b57992_800x0xcover_Bd1VMySr.jpg)
อ่านบทความเพิ่มเติม...
บรรพบุรุษของจีน 2.4 ล้านปี ณ หมู่บ้านซีโหวตู แม่น้ำเหลือง มีการใช้ไฟและเครื่องมือหินเก่าแก่สุดในโลก
![[Enve Engi] บรรพบุรุษของจีน 2.4 ล้านปี ณ หมู่บ้านซีโหวตู แม่น้ำเหลือง มีการใช้ไฟและเครื่องมือหินเก่าแก่สุดในโลก
ชาว Dongyi ตงยี่ ตงอี้ หมายถึงผู้สืบทอด วัฒนธรรมจาก ริมฝั่งแม่น้ำเหลือง ณ แหล่งโบราณสถานซีโหวตู หม](https://t1.blockdit.com/photos/2026/01/697d04f1555b07b99c320482_800x0xcover_L4w4294K.jpg)
อ่านบทความเพิ่มเติม...
กำเนิดมนุษย์ในประเทศจีน 2.4 ล้านปี vs แอฟริกา ยุคหินของจีน vs ตะวันตก ดินแดน中国, ชาว汉族
![[วศ. นฤพนธ์ เพ็งอ้น] กำเนิดมนุษย์ในประเทศจีน 2.4 ล้านปี vs แอฟริกา ยุคหินของจีน vs ตะวันตก ดินแดน中国, ชาว汉族
เปรียบเทียบยุคหินเก่าของจีน-กลางของจีน-ใหม่ของจีน-วัฒนธรรมจีน-อารยธรรมจีน vs แอฟริกา และต](https://t1.blockdit.com/photos/2026/02/6998995391d57c938eb0c003_800x0xcover_Zzwu_05m.jpg)
อ่านบทความเพิ่มเติม...
คนจีนมียีน EDAR(V370A) เมื่อ 19,000 ปี ณ แม่น้ำอามูร์ สู่มนุษย์บ้านชานตง 9,000 ปีก่อน
![[วศ. นฤพนธ์ เพ็งอ้น] คนจีนมียีน EDAR(V370A) เมื่อ 19,000 ปี ณ แม่น้ำอามูร์ สู่มนุษย์บ้านชานตง 9,000 ปีก่อน
มนุษย์ถ้ำเทียนหยวน (Tianyuan Man) แหล่งโบราณคดีโจวโข่วเตี้ยน (Zhoukoudian) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของกรุงปั](https://t1.blockdit.com/photos/2026/02/699c4444c95e16b82522d57e_800x0xcover_ZQ06ZPxc.jpg)
อ่านบทความเพิ่มเติม...
ลิงอะคิลลีส 55 ล้านปี ณหมู่บ้านหลงหวางจิง เมืองหวังเจียเฉียว เมืองซงจื่อ มณฑลหูเป่ย ประเทศจีน
![[วศ. นฤพนธ์ เพ็งอ้น] ลิงอะคิลลีส 55 ล้านปี ณหมู่บ้านหลงหวางจิง เมืองหวังเจียเฉียว เมืองซงจื่อ มณฑลหูเป่ย ประเทศจีน
ชาวจีน Ni Xijunได้ค้นพบฟอสซิลไพรเมต โครงกระดูกลิงอะคิลลิสณ หมู่บ้านหลงหวางจิง เมืองหวังเจียเฉีย](https://t1.blockdit.com/photos/2026/02/699c40e3c95e16b825212489_800x0xcover_1iGVXDht.jpg)
อ่านบทความเพิ่มเติม...
มนุษย์สมัยใหม่ยุคแรก จินหนิวซาน จีน อายุ 280,000 ปี อาจเป็นบรรพบุรุษมนุษย์สมัยใหม่
![[วศ. นฤพนธ์ เพ็งอ้น] มนุษย์สมัยใหม่ยุคแรก จินหนิวซาน จีน อายุ 280,000 ปี อาจเป็นบรรพบุรุษมนุษย์สมัยใหม่
มนุษย์สตรีจินหนิวซาน Jinniushan 260,000 - 280,000 ปีก่อน มีลักษณะของ ฟันหน้าที่มีรูปร่างคล้ายพลั่วขนา](https://t1.blockdit.com/photos/2026/02/699dc86312c4f825fcb0f4b7_800x0xcover_UKubs4La.jpg)
- 2
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
