ถือศีลกินผัก โดย .พ.อ.ปิ่น มุทุกันต์
#หมายเหตุ ถอดความมาจากหนังสือ ประวัติงานประเพณีถือศีลกินเจ และประวัติย่อศาลเจ้าในจังหวัดภูเก็ต พ.ศ.2523 (สมัยนั้น ใช้คำว่า ถือศีลกินเจ ต่อมา พ.ศ.2561 เรียกว่า ถือศีลกินผัก ตามประกาศในราชกิจจานุเบกษา )
🙏🙏🙏🙏🙏🙏
🙏ถือศีลกินเจ
🙋โดย.พ.อ.ปิ่น มุทุกันต์
ต้นเดือน 9 เรามักจะเห็นชาวจีนนุ่งผ้าขาว ใส่เสื้อผ้าอาภรณ์ขาวล้วนแบบง่าย ๆ พากันไปสู่ศาลเจ้าและสำนักศาสนาทางจีนเป็นหมู่ใหญ่ ๆ ใครเห็นเข้าก็รู้ว่า เข้าพิธีการ “ถือศีลกินเจ” แต่ดูเหมือนจะมีน้อยคนที่ทราบว่า ทำไมจึงมีการถือศีลกินเจ และเขากินกันอย่างไร? จึงใคร่จะขอเล่าเรื่องการถือศีลกินเจเป็นการประดับความรู้เล็ก ๆ น้อย ๆ
พิธีกินเจนั้น ภาษาจีนเรียกว่า “เก้าอ๊วงเจ” มีกำหนดให้กระทำแต่วันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 9 (จีน) ทำอยู่ 9 วัน 9 คืน บูชาพระ 9 องค์ กับดาวพระเคราะห์ 9 ดวง รวมความว่ามีจำนวน 9 ทั้งนั้น
พิธีกินเจ รู้สึกว่าเป็นพิธีผสม คืออิงทางศาสนาพุทธด้วย อิงโหราศาสตร์ด้วย และอิงวัฒนธรรมของจีนด้วย
มูลเหตุ
ที่ว่าอิงทางศาสนานั้น คือวัตถุนิทานอันเป็นมูลเหตุแห่งพิธีกินเจ ทางจีนเล่าไว้อย่างนี้
ครั้งหนึ่ง พระพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ รัตนสถานแดนสุขาวดี ห้อมล้อมด้วยพระโพธิสัตว์ พระอินทร์ พระพรหม และเทวดาถ้วนหน้า ณ โอกาสนั้น พระโพธิสัตว์องค์หนึ่งนามว่ามัญชุศรี ได้ทูลถามพระพุทธองค์ว่า ข้าแต่พระพุทธองค์ เหตุปัจจัยอันใดหนอทำให้ดาวพระเคราะห์ 7 ดวงรุ่งเรือง และมีอำนาจในเทวพิภพ?
พระพุทธองค์มีพระดำรัสตอบว่า แท้จริงดาวพระเคราะห์ทั้ง 7 นั้นเป็นกายของพระพุทธเจ้า 7 พระองค์ในอดีต ซึ่งทรงอวตารมาช่วยชาวโลก และยังมีดาวอีก 2 ดวง เป็นกายแห่งพระโพธิสัตว์ 2 องค์ รวมเป็น 9 องค์
ครั้งแล้วพระพุทธองค์ได้ทรงเทศนาโปรดต่อไปว่า พระพุทธเจ้า 7 องค์ กับพระโพธิสัตว์ 2 องค์ รวมเป็น 9 องค์ ได้ทรงแบ่งภาคกายปรากฏแก่โลกมีพระนามดังนี้
พระพุทธเจ้า 7 องค์
ลำดับ พระนาม ปรากฏเป็นดาว
1 พระวิชัยโลกมนจรพุทธะ ปรากฏเป็นดาวพระอาทิตย์ ชื่อจีน ไท้เอี้ยงแช
2 พระศรีรัตนะโลกประภา โมษะอัครพุทธะ ปรากฏเป็นพระจันทร์ ชื่อภาษาจีน ไท้อิมแช
3 พระเวปุลลรัตนะโลกสุวรรณพุทธะ ปรากฏเป็นดาวพระอังคาร ชื่อภาษาจีน ดาวฮวยแช
4 พระอโศกโลกวิชัยมงคลพุทธะ ปรากฏเป็นดาวดาวพุธ ชื่อภาษาจีน ดาวจ๊ยแช
5 พระวิสุทธิอาศรมโลเว ปุลลปรัชญาวิภาคพุทธะปรากฏเป็น ดาวพฤหัสบดี ชื่อในภาษาจีน ดาวบักแช
6 พระธรรมมติธรรมสาครโลกมโนพุทธะ ปรากฏเป็นดาวพระศุกร์ ชื่อเป็นภาษาจีน ดาวกิมแช
7 พระเวปุลลจันทร์โลกไภสัชชะไวฑูรย์พุทธะ ปรากฏเป็น ดาวพระเสาร์ ชื่อภาษาจีน ดาวโท้วแช
พระโพธิสัตว์ 2
ลำดับ พระนาม ปรากฏเป็นดาว ชื่อในภาษาจีน
8 พระศรีสุขโลกปัทมครรภ์อลังการโพธิสัตว์ปรากฏเป็นดาว ดาวพระราหู ชื่อภาษาจีนดาวล่อเกาแซ
9 พระครีเวปุลสังสารโลกสุของค์วรโพธิสัตว์ปรากฏเป็น ดาวพระเกตุ ชื่อภาษาจีน ดาวโกยโต้วแช
นัยต่อไปมีว่า ดาวพระเคราะห์ทั้ง 9 นี้ พระทั้ง 9 องค์ ประทานมาแก่สัตว์โลก เป็นหัวใจแห่งสังขารทั้งปวง โดยเหตุที่ดาวพระเคราะห์ทั้ง 9 ได้ก่อให้เกิดโลกธาตุ (ธาตุปฐพี ธาตุอาโป ธาตุเตโช ธาตุวาโย) 5 ธาตุด้วยกัน คือ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม ธาตุไฟ และธาตุทอง ธาตุทั้งนั้นเป็นหัวใจของโลก คือ
-มนุษย์ หากขาดธาตุลมก็ตาย
-มัจฉาชาติ หากขาดธาตุน้ำก็ตาย
-พฤกษาชาติ หากขาดธาตุดินก็ตาย
-สัตว์ หากขาดธาตุไฟก็ตาย
-เศรษฐกิจของโลก มีธาตุทองเป็นหลักแกนให้หมุนเวียน
รวมความว่า พระทั้ง 9 ก็ดี ดาวทั้ง 9 ก็ดี ธาตุทั้ง 5 ก็ดี มีคุณแก่หมู่มนุษย์และสัตว์ทั้งปวงอย่างเอนกอนันต์
เพราะฉะนั้น เมื่อย่างขึ้นเดือน 9 เก้าวันแรกชาวจีนจึงถือศีลกินเจ เพื่อบูชาพระทั้งทรงพระคุณ และเพื่อความสุขความเจริญทั้งแก่ตนและแก่โลกสืบไป
พิธีกรรม
เมื่อถึงวันเริ่มถือศีลกินเจ พุทธบริษัทแห่งนิกายมหายานจะหยุดพักธุรกิจบางประการ ตั้งใจแผ่เมตตาธรรมแก่มวลมิตรพุทธศาสนิกทั่วโลก ให้อโหสิแก่กัน แต่งตัวด้วยอาภรณ์ขาวล้วน ถือดอกไม้ธูปเทียน เดินกันเป็นหมวดเป็นหมู่ไปสู่ศาสนสถานแห่งใดแห่งหนึ่งเพื่อกระทำพิธีบูชาพระ
เนื่องจากมีคำสอนบอกไว้ว่า เทพยดาพระเคราะห์ทั้ง 9 นั้น ทำหน้าที่เป็นเครื่องทรงอย่างพระมหากษัตริย์ เพราะฉะนั้นผู้บูชาท่านจึงเอาการกระทำจัดเป็นเครื่องทรง ได้แก่ เสื้อผ้า หมวก มงกุฎ รองเท้า และกระดาษเงินกระดาษทองไปบูชาด้วย
ตลอด 9 วันนั้น พึงสมาทานรักษาศีล 3 ข้อ คือ
-เว้นจากเอาชีวิตสัตว์มาบำรุงชีวิต
-เว้นจากเอาเลือดสัตว์มาเพิ่มเลือดตน
-เว้นจากเอาเนื้อสัตว์มาเพิ่มเนื้อตน
เมื่อถือศีล 3 ข้อนี้แล้ว ก็หากินเนื้อสัตว์ไม่ได้ ต้องกินแต่อาหารหวานและผักต่าง ๆ จึงเรียกศีลนี้ว่า “ถือศีลกินเจ”
🌿🌿🌿🌿🌿
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
