27 ก.ค. 2025 เวลา 08:06 • ประวัติศาสตร์

🇰🇭 กัมพูชา EP4 – ยุคอาณานิคมฝรั่งเศส (1863–1953)

“จากจักรวรรดิ → เหลือเพียงเงาใต้ธงอาณานิคม”
🪓 บทนำ: อาณาจักรล่ม แต่ยังไม่สิ้น
หลังอังกอร์ล่มในศตวรรษที่ 15 เขมรถอยเป็นรัฐเล็ก ถูกบีบจากสยามทางตะวันตก และญวนทางตะวันออก
ราชสำนักไม่เหลืออำนาจทหาร–ปกครอง–เศรษฐกิจ
ค.ศ. 1863 พระเจ้านโรดมจึงลงนามขออยู่ใต้อารักขาฝรั่งเศส เพื่อรักษาอธิปไตยเพียงชื่อ
🇫🇷 ค.ศ. 1863: เริ่มต้นภายใต้ธงฝรั่งเศส
11 ส.ค. 1863: พระเจ้านโรดมลงนามกับฝรั่งเศส → กัมพูชาเป็นรัฐในอารักขา ฝรั่งเศสคุมการต่างประเทศ, ทหาร, การคลัง สยามต้องยอมรับ และ คืนดินแดนเสียมราฐ–พระตะบอง–ศรีโสภณ ในปี 1907
🧾 ค.ศ. 1884: อารักขากลายเป็นอาณานิคม
ฝรั่งเศสบีบบังคับสนธิสัญญาฉบับใหม่ → คุมทุกระบบภายใน เกิดการลุกฮือในชนบท (1885–1887) ถูกปราบหมด ตั้ง “ข้าหลวงใหญ่” ที่พนมเปญ ปกครองแทนกษัตริย์
🛤️ โครงสร้างใหม่: รัฐอาณานิคมสมบูรณ์แบบ
กัมพูชาถูกรวมใน Union Indochinoise ร่วมกับเวียดนามและลาว เน้นสร้างถนน–ทางรถไฟ–ท่าเรือ → ขนทรัพยากรสู่ไซ่ง่อน ราชสำนักเหลือเพียงพิธีกรรม–สัญลักษณ์วัฒนธรรม
🏫 การศึกษา–อัตลักษณ์ใหม่
ระบบการศึกษาฝรั่งเศสถูกบังคับใช้
เด็กเขมรถูกหล่อหลอมด้วยภาษา–ประวัติศาสตร์ฝรั่งเศส ภาษาเขมร–พุทธศาสนา–อัตลักษณ์ท้องถิ่นถูกลดบทบาท
🛕 “นครวัด” กลายเป็นของฝรั่ง
EFEO (สำนักฝรั่งเศสตะวันออกไกล) เข้าบูรณะนครวัด–นครธม แทนที่ความศักดิ์สิทธิ์เดิมด้วยการ “จัดแสดงแบบพิพิธภัณฑ์” ฝรั่งเศสตีความอารยธรรมเขมรผ่านสายตาตะวันตก
🌏 สงครามโลก: จุดร้าวของอาณานิคม
1940–1945: ญี่ปุ่นบุกอินโดจีน ฝรั่งเศสกลายเป็นหุ่นเชิด สยาม (รัฐบาลจอมพล ป.) ฉวยโอกาส ยึดคืนพระตะบอง–เสียมราฐ ฝรั่งเศสได้คืนหลังญี่ปุ่นแพ้ → แต่ประชาชนไม่เหมือนเดิมแล้ว
🕊️ ปูทางสู่เอกราช
หลังสงคราม โลกเข้าสู่ยุคปลดปล่อยอาณานิคม
พระนโรดมสีหนุ เริ่มแสดงบทบาททูต–เจรจานานาชาติ
แนวคิด “กัมพูชาต้องปกครองโดยเขมร” แพร่จากปัญญาชนสู่ประชาชน
EP ต่อไป: ปี 1953–1970 – เอกราชในนาม, สงครามจริงในใจกลางเอเชีย เจ้าสีหนุ, สหรัฐฯ, คอมมิวนิสต์, และการเอาตัวรอดแบบไม่มีพื้นที่ตรงกลาง

ดูเพิ่มเติมในซีรีส์

โฆษณา