🧠 ไม่ต้องผ่าตัด! ‘อัลตราซาวนด์’ อาจช่วยล้างเลือดเสียในสมองหลังเส้นเลือดแตกได้ และเพิ่มโอกาสรอด 30%
โรคหลอดเลือดสมองแตก (Haemorrhagic Stroke) คือฝันร้ายที่ไม่มีใครอยากเจอ... เมื่อเส้นเลือดในสมองระเบิดออก เลือดที่ไหลทะลักออกมาไม่เพียงแค่ตัดขาดออกซิเจน แต่ซากของเม็ดเลือดที่ตายแล้วยังกลายเป็น “ขยะพิษ” ที่กระตุ้นการอักเสบและทำลายเซลล์สมองอย่างรุนแรง
การรักษาในปัจจุบันมักต้องอาศัยการสอดท่อหรือการผ่าตัดที่ซับซ้อนเพื่อเข้าไป “ดูด” เลือดเสียออก ซึ่งเสี่ยงต่อการทำลายสมองเพิ่มเติม... แต่จะเกิดอะไรขึ้นถ้าเราสามารถ “เคลียร์สมอง” ได้โดยไม่ต้องผ่าตัดเลย เพียงแค่ใช้คลื่นเสียง?
อุบัติเหตุในห้องแล็บ สู่การค้นพบที่ยิ่งใหญ่
เรื่องราวนี้เริ่มต้นจากความบังเอิญครับ ราก ไอรัน (Raag Airan) จากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด กำลังทดลองใช้อัลตราซาวนด์กระตุ้นยาในสมองหนู แต่เขาเผลอเปิดเครื่องทิ้งไว้นานเกินไป...
สิ่งที่เขาพบคือ ยาที่หยดไว้ในสมองไม่ได้อยู่กับที่ แต่กลับ “กระจายตัวออกไป” ราวกับถูกพัดพาไปตามกระแสน้ำในสมอง! เขาเลยจุดประกายความคิดว่า คลื่นเสียงอาจช่วย “ผลัก” หรือกระตุ้นการไหลเวียนของของเหลวในสมองเพื่อกำจัดของเสียได้
ปฏิบัติการกู้ชีพด้วยคลื่นเสียง
เพื่อพิสูจน์สมมติฐานนี้ ทีมวิจัยได้จำลองภาวะเส้นเลือดในสมองแตกในหนูทดลอง โดยฉีดเลือดเข้าไปในสมองของพวกมัน จากนั้นแบ่งหนูออกเป็น 2 กลุ่ม:
- 1.กลุ่มรักษา: ได้รับการยิงคลื่นอัลตราซาวนด์ผ่านกะโหลกศีรษะ วันละ 10 นาที เป็นเวลา 3 วัน
- 2.กลุ่มควบคุม: ไม่ได้รับการรักษาใดๆ
UDC is reversed by a mechanosensitive ion channel blocker.
ผลลัพธ์ที่ได้:
- ●รอดชีวิตมากขึ้น: ในกลุ่มควบคุม หนูเกือบครึ่งหนึ่งตายภายใน 1 สัปดาห์ แต่ในกลุ่มที่ได้รับอัลตราซาวนด์ มีอัตราการรอดชีวิตสูงขึ้นถึง 30% (มีหนูตายเพียง 1 ใน 5)
- ●สมองเสียหายน้อยกว่า: การทดสอบพฤติกรรมชี้ว่าหนูที่ได้รับคลื่นเสียงมีการเคลื่อนไหวที่ปกติกว่า ซึ่งยืนยันได้จากการผ่าพิสูจน์สมองที่พบความเสียหายน้อยกว่าชัดเจน
ปลุกพนักงานทำความสะอาดให้ตื่น
อัลตราซาวนด์ทำอะไรกันแน่? การวิเคราะห์พบว่า คลื่นเสียงไปกระตุ้นโปรตีนที่ไวต่อแรงดันบนผิวของ “ไมโครเกลีย” (Microglia) ซึ่งเป็นเซลล์ภูมิคุ้มกันหรือ “พนักงานทำความสะอาด” ประจำสมอง
การกระตุ้นนี้ทำให้ไมโครเกลีย “ขยัน” ขึ้น และเร่งกำจัดซากเม็ดเลือดแดงที่ตายแล้วออกไปได้อย่างรวดเร็ว ก่อนที่มันจะก่อให้เกิดการอักเสบที่ทำลายสมอง
🏡 ความหวังใหม่ในการรักษาโรคหลอดเลือดสมอง
โรคหลอดเลือดสมองถือเป็นหนึ่งในสาเหตุการเสียชีวิตและความพิการอันดับต้นๆ ของคนไทย ปัญหานี้ไม่เพียงกระทบต่อผู้ป่วยโดยตรง แต่ยังสร้างภาระมหาศาลต่อครอบครัวและระบบสาธารณสุข การค้นหาวิธีการรักษาที่ปลอดภัยและเข้าถึงได้จึงเป็นโจทย์สำคัญของวงการแพทย์
หนึ่งในเทคโนโลยีที่กำลังได้รับความสนใจคือการใช้อัลตราซาวนด์เพื่อการรักษา จุดเด่นของวิธีนี้คือไม่รุกล้ำร่างกาย (Non-invasive) ไม่ต้องผ่าตัด ไม่ต้องเจาะกะโหลก และสามารถทำได้ผ่านอุปกรณ์ภายนอก ซึ่งอาจช่วยลดความเสี่ยงและเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงการรักษาได้มากขึ้น
แม้ปัจจุบันการทดลองยังอยู่ในระดับสัตว์ทดลอง แต่ผลลัพธ์ที่ได้ถือเป็นสัญญาณแห่งความหวังว่าในอนาคตอันใกล้ อัลตราซาวนด์อาจกลายเป็นทางเลือกใหม่ในการรักษาโรคหลอดเลือดสมอง ช่วยฟื้นฟูคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย และลดภาระของครอบครัวและสังคมโดยรวม
🎯 สรุปประเด็นสำคัญ
✅ เคลียร์สมองด้วยเสียง: นักวิจัยพบว่าการใช้คลื่นอัลตราซาวนด์ยิงผ่านกะโหลกศีรษะ สามารถช่วยกำจัดเลือดเสียในสมองหลังเกิดภาวะเส้นเลือดแตกได้
✅ เพิ่มโอกาสรอด 30%: การทดลองในหนูพบว่า วิธีนี้ช่วยเพิ่มอัตราการรอดชีวิตได้ถึง 30% และลดความเสียหายของสมองได้อย่างมีนัยสำคัญ
✅ กลไกการทำงาน: คลื่นเสียงไปกระตุ้นเซลล์ภูมิคุ้มกันในสมอง (Microglia) ให้เร่งกำจัดซากเม็ดเลือดแดงที่ตายแล้ว ซึ่งเป็นตัวการก่อการอักเสบ
✅ ทางเลือกใหม่: หากสำเร็จในมนุษย์ นี่จะเป็นวิธีรักษาที่ไม่ต้องผ่าตัด ลดความเสี่ยง และอาจปฏิวัติการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในอนาคต
💬 แล้วคุณล่ะครับ...
การค้นพบวิธีรักษาโรคร้ายแรงที่ “ไม่ต้องผ่าตัด” แบบนี้ ทำให้คุณรู้สึกมีความหวังกับเทคโนโลยีการแพทย์ในอนาคตมากน้อยแค่ไหนครับ?
🔎 แหล่งอ้างอิง
1. Azadian, M. M., et al. (2025). Clearance of intracranial debris by ultrasound reduces inflammation and improves outcomes in hemorrhagic stroke models. Nature Biotechnology. https://www.nature.com/articles/s41587-025-02866-8
ดูเพิ่มเติมในซีรีส์
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
