วันนี้ เวลา 05:18 • ประวัติศาสตร์

EP.3 | ถอดรหัสเมืองหลวง "เนปยีดอ" เมืองหลวงสั่งตัด - ป้อมปราการไร้พ่าย หรือ ความกลัวที่ฝังรากลึก?

รุ่งอรุณของวันที่ 6 พฤศจิกายน 2005 เวลา 06:37 น.
ขบวนรถบรรทุกทหารหลายร้อยคัน เคลื่อนตัวออกจากกรุงย่างกุ้ง เมืองหลวงที่เจริญที่สุดและเป็นศูนย์กลางของประเทศมานานกว่าศตวรรษ มุ่งหน้าขึ้นเหนือสู่พื้นที่รกร้างกลางป่าเขาและดงช้างป่า
​นี่ไม่ใช่การซ้อมรบ แต่คือ "การย้ายเมืองหลวง" ที่สร้างความตกตะลึงให้กับคนทั้งโลก
​รัฐบาลทหารเมียนมาภายใต้การนำของ พลเอกอาวุโส ตาน ฉ่วย (Than Shwe) สั่งย้ายศูนย์กลางอำนาจทั้งหมดไปยังเมืองที่เพิ่งสร้างใหม่นามว่า "เนปยีดอ" (Naypyidaw) ซึ่งแปลว่า "ที่ประทับของกษัตริย์" เมืองที่มีขนาดใหญ่กว่านครนิวยอร์กถึง 6 เท่า แต่กลับเงียบเหงาราวกับเมืองร้าง
​ทำไมผู้นำทหารเมียนมาถึงยอมทิ้งย่างกุ้ง เมืองท่าที่มั่งคั่ง เพื่อไปหมกตัวอยู่กลางหุบเขา?
เบื้องหลังฉากหน้าของถนน 20 เลนที่ว่างเปล่า... ซ่อน "รหัสลับ" อะไรเอาไว้บ้าง?
พล.อ.อาวุโส ตานฉ่วย (ขวา) เข้าร่วมงานเลี้ยงอาหารค่ำเนื่องในวันกองทัพครบรอบ 63 ปี ณ กรุงเนปยีดอ เมื่อ 27 มี.ค. 2551
​รหัสที่ 1: "ยาดะยา" โหราศาสตร์และการแก้เคล็ด
​เมื่อข่าวการย้ายเมืองหลวงแพร่สะพัด เหตุผลแรกที่สื่อตะวันตกและชาวโลกนึกถึงคือ "หมอดู" ผู้นำกองทัพเมียนมา มีความเชื่อฝังรากลึกในพิธีกรรมทางโหราศาสตร์ที่เรียกว่า "ยาดะยา" (Yadaya) ซึ่งเป็นการทำพิธีแก้เคล็ดเพื่อปัดเป่าลางร้ายและรักษาสถานะทางอำนาจ
พิธีกรรมยาดะยา ความเชื่อโชคลางของผู้นำคณะรัฐบาลทหารเมียนมา
​ฤกษ์ยามในการเคลื่อนขบวนรถคือ 06:37 น. ของวันที่ 6 พฤศจิกายน (เลข 6 และ 7 เป็นเลขมงคล) มีข่าวลือหนาหูว่า โหรประจำตัวของตาน ฉ่วย ได้ทำนายว่าหากไม่ย้ายเมืองหลวง รัฐบาลทหารจะต้องเผชิญกับจุดจบอันนองเลือด
​แต่การลงทุนสร้างเมืองใหม่ด้วยงบประมาณมหาศาลกว่า 4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ... คงไม่ได้มาจากคำทำนายของหมอดูเพียงอย่างเดียวแน่นอน
​รหัสที่ 2: บทเรียนจากอิรัก และความกลัว "ภัยคุกคามทางทะเล"
​ย้อนกลับไปในช่วงปี 2003 สหรัฐอเมริกาเปิดฉากบุกอิรักและโค่นล้มซัดดัม ฮุสเซน รัฐบาลทหารเมียนมาซึ่งถูกชาติตะวันตกคว่ำบาตรอย่างหนัก เริ่มเกิดความหวาดระแวงขั้นสุดว่า ตนเองอาจเป็นเป้าหมายรายต่อไป
​"กรุงย่างกุ้ง" มีจุดอ่อนทางยุทธศาสตร์ที่ร้ายแรง คือเป็นเมืองท่าที่อยู่ใกล้ทะเล หากกองทัพสหรัฐฯ หรือมหาอำนาจชาติตะวันตกตัดสินใจบุกเมียนมา พวกเขาสามารถยกพลขึ้นบกทางอ่าวเมาะตะมะ หรือใช้เรือรบยิงขีปนาวุธถล่มย่างกุ้งได้ภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง
​การย้ายเมืองหลวงลึกเข้าไปในแผ่นดินกว่า 320 กิโลเมตร ซ่อนตัวอยู่หลังเทือกเขาพะโค (Bago Yoma) จึงเป็น "ป้อมปราการธรรมชาติ" ที่สมบูรณ์แบบ มันสร้างระยะห่างที่ปลอดภัย ซื้อเวลาให้กองทัพตั้งรับ และทำให้การโจมตีทางอากาศหรือการบุกทะลวงของศัตรูทำได้ยากลำบากขึ้นมหาศาล
​รหัสที่ 3: เมืองสั่งตัด ที่ออกแบบมาเพื่อ "กันการประท้วง"
​นี่คือเหตุผลที่ลึกซึ้งและเลือดเย็นที่สุดของการสร้างเนปยีดอ
​กองทัพเมียนมามีบาดแผลฝังลึกจาก "การลุกฮือของประชาชนในปี 1988 (เหตุการณ์ 8888)" กรุงย่างกุ้งเป็นเมืองที่เต็มไปด้วยตรอกซอกซอย มหาวิทยาลัย และลานกว้าง เมื่อนักศึกษาและพระสงฆ์ออกมารวมตัวประท้วง กองทัพจึงควบคุมสถานการณ์ได้ยากลำบากและต้องใช้กำลังปราบปรามจนเกิดการสูญเสียครั้งใหญ่
​ตาน ฉ่วย จึงสั่งออกแบบ "เนปยีดอ" ให้เป็น Anti-Protest City (เมืองต่อต้านการประท้วง) อย่างแท้จริง
​แบ่งโซนอย่างเด็ดขาด โซนที่พักของข้าราชการ โซนกระทรวง โซนทหาร และโซนประชาชน ถูกจับแยกออกจากกันด้วยระยะทางหลายสิบกิโลเมตร ทำให้การรวมตัวของฝูงชนเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้หากไม่มีรถยนต์ส่วนตัว
​ไม่มีจัตุรัสกลางเมือง: เมืองนี้ไม่มีพื้นที่สาธารณะขนาดใหญ่ให้คนมาชุมนุมทางการเมือง
​ถนน 20 เลน ที่กว้างใหญ่ไพศาล ไม่ได้สร้างมาเพื่อแก้ปัญหารถติด แต่สร้างมาเพื่อให้ "รถถังและยานเกราะ" เคลื่อนกำลังพลเข้าควบคุมพื้นที่ได้ในพริบตา หรือแม้แต่ใช้เป็นรันเวย์ฉุกเฉินให้เครื่องบินทหารขึ้นลงได้หากถูกปิดล้อม
ความหวาดระแวงที่หล่อหลอมเป็นรูปธรรม
หากเรามอง "เนปยีดอ" ด้วยสายตาของคนทั่วไป มันคือเมืองหลวงที่แห้งแล้ง ไร้จิตวิญญาณ และเป็นการผลาญงบประมาณอย่างสูญเปล่า
แต่หากมองผ่านเลนส์ "ยุทธศาสตร์ความมั่นคง" ของกองทัพเมียนมา (Tatmadaw) เนปยีดอคือ "ผลงานชิ้นเอก" ที่สะท้อนถึงสัญชาตญาณการเอาตัวรอดขั้นสุดยอด
มันคือเมืองที่ถูกสร้างขึ้นจาก "ความกลัว"... กลัวการรุกรานจากต่างชาติ กลัวการลุกฮือของประชาชน และกลัวการสูญเสียอำนาจ
ตราบใดที่ศูนย์กลางอำนาจยังคงปลอดภัยอยู่ในป้อมปราการกลางหุบเขาแห่งนี้ กองทัพเมียนมาก็ยังคงเชื่อมั่นว่า... ไม่ว่าพายุทางการเมืองหรือสงครามกลางเมืองจะโหมกระหน่ำรุนแรงแค่ไหน พวกเขาก็จะไม่มีวันถูกโค่นล้มได้อย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาด
หากคุณชอบการถอดรหัสเบื้องหลังการเมืองและภูมิรัฐศาสตร์แบบนี้ ฝากกดไลก์ กดแชร์ และกดติดตามเพจ "ถอดรหัสเมียนมา" ไว้ด้วยนะครับ! บทความหน้าเราจะพาไปเจาะลึก "ค่ายกลทางกฎหมาย" อย่าง รัฐธรรมนูญปี 2008 ที่ทำให้กองทัพเมียนมาไม่มีวันแพ้ในสภา!
​#ถอดรหัสเมียนมา #เมียนมา #พม่า #เนปยีดอ #การเมืองต่างประเทศ #ประวัติศาสตร์ #ภูมิรัฐศาสตร์ #สารคดี
โฆษณา